Okul öncesi öğretmen adaylarının öz yeterlik kaynakları ile başarı hedef yönelimleri arasındaki ilişkinin araştırılması

Abstract

Öz yeterlilik inancı bir kişinin bir işi yapma konusundaki performansını etkileyen önemli faktörlerin başında gelmektedir. Bu nedenle öz yeterlilik inancının etkilendiği kaynakların belirlenmesi öğretmenlik mesleki gelişimi açısından önemli veriler sunacaktır. Öz yeterlik kaynakları Bandura’nın sosyal öğrenme kuramı kapsamında olup, doğrudan deneyim, dolaylı deneyim, sözlü ikna ve fizyolojik-duygusal durumlar olmak üzere dört tane alt boyutu vardır. Başarı hedef yönelimi teorisinde ise ustalık hedefi kendi arasında ikiye ayrılarak ustalık yaklaşma ve ustalık kaçınma olmaktadır; performans hedefleri ise kendi arasında ikiye ayrılarak performans yaklaşma ve performans kaçınma olmaktadır. Böylece toplamda dört adet hedef yönelimi oluşmaktadır. Bu araştırma okul öncesi öğretmen adaylarının öz yeterlik kaynakları ile başarı hedef yönelimleri birlikte incelemek amacıyla yapılmıştır. Öz Yeterliği kaynaklarının belirlenmesi amacıyla Öz Yeterlik Kaynakları ölçeği ve başarı hedef yönelimleri için ise 2x2 Başarı Hedef Yönelimi ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya 388 okul öncesi öğretmen adayı katılmıştır. Toplanan verileri analiz etmek için t testi ve ANOVA tercih edilmiştir. Öz yeterlilik kaynaklarının başarı hedef yönelimini pozitif yönde etkilediği sonucu ortaya çıkmıştır. Sonuçlara bakıldığında cinsiyet açısından herhangi bir anlamlı fark bulunamazken sınıf seviyesi açısından anlamlı bir farklılığın olduğu sonucuna varılmıştır. Sınıf seviyesi arttıkça öz yeterliğin arttığı sonucu çıkmıştır.