Covıd-19 sürecinde planlı davranış teorisi kapsamında yiyecek-içecek işletmelerine gitme niyetinde kaygı bozukluğunun moderatör rolü

Abstract

Çin’in Hubei eyaletinin Wuhan kentinde 31 Aralık 2019 tarihinde nedeni tam olarak bilinmeyen zatürre vakaları ortaya çıkmıştır. 5 Ocak 2020 tarihinde ise daha önce hayvanlarda tespit edilmiş fakat insanlarda görülmemiş yeni bir coronavirüs olduğu Dünya Sağlık Örgütü’nün Çin Ofisi tarafından bildirilmiştir. Dış ülkeler aracılığıyla tanışılan Covid-19 ile günlük yaşamda birçok değişiklik meydana gelmiştir. Virüsün insanlığa verdiği zarar fiziksel olarak bilinse de psikolojik açıdan da tahribat mevcuttur. Yiyecek-içecek işletmeleri de kalabalık toplumlar barındırmaya müsait olması nedeniyle Covid-19’un bulaşma riskinin yüksek olduğu mekanlar arasındadır. Buradan hareketle bireyler yeme-içme faaliyetlerine katılma konusunda birtakım tereddütler yaşamışlardır. Bu süreçte bireylerin davranışsal niyetlerinin etkilenebileceği öngörülmektedir. Bunun nedeni risk faktörlerine bağlı olarak gelişen kaygı bozukluğudur. Bu tezin amacı, planlı davranış teorisi ışığında kaygı bozukluğunun yiyecek-içecek işletmelerine gitme niyetinde nasıl bir rolü olduğunu araştırmaktır. Araştırmaya ilişkin veriler nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniğiile toplanmıştır. Toplamda 594 ankete ulaşılmış ve tamamı analizlere dahil edilmiştir. Araştırmada doğrulayıcı faktör, regresyon, Ki-kare analizlerinden faydalanılmıştır. Araştırmada kaygı bozukluğu düzeylerinin erkeklere oranla kadınlarda daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılırken, kaygı bozukluğunun davranışsal niyet üzerinde anlamlı ve ters yönlü bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Buna göre kaygı bozukluğu duygularında artış görülmesiyle beraber davranışsal niyetin azalacağını söylemek mümkün olmuştur.