Edebiyat sosyolojisi bağlamında Samim Kocagöz'ün romanları

Abstract

Edebiyat sosyolojisi, iki farklı disiplin olan edebiyat ve sosyolojinin imkânlarından faydalanarak ortaya çıkan disiplinlerarası bir alandır. Edebiyat sosyolojisi, edebiyatın sanatsal düzlemde toplumu anlatma gücünü ve sosyolojinin toplumsal olana dair mevcut çalışma sahasını ortak bir paydada birleştirir. Bunu sağlarken edebiyatın ve sosyolojinin kendine has özelliklerinden vazgeçilmez aksine bu özellikler edebiyat sosyolojisine zengin bir veri kaynağı sağlar. Her iki disiplinin de ortak paydası, bireyden hareketle toplumu anlamak, anlatmaktır. Her ne kadar önceki yüzyıllarda edebiyatın toplumla olan ilişkisine dikkat çekilmiş olsa da edebiyat sosyolojisinin akademik bir disiplin olarak ortaya çıkışı yirminci yüzyılı bulur. Tez çalışmasında bu konunun özellikle tercih edilmesi edebiyat sosyolojisi alanında yapılan çalışmaların az olmasına ve Türk edebiyatında toplumcugerçekçi çizgide yazılarını kaleme alan Samim Kocagöz’ün bu başlıkla yapılan mevcut bir çalışmasının olmamasına bağlanabilir. Bu tez çalışmasında Samim Kocagöz’ün romanlarından hareketle, edebiyatın toplumla olan bağı incelenecektir. Samim Kocagöz’ün romanları, Osmanlı Devleti’nin son döneminden başlayarak 12 Eylül 1980 darbesine kadar olan siyasi ve toplumsal olayları ele alan geniş bir zaman yelpazesine sahiptir. Romanların içeriğine bakıldığında Milli Mücadele Dönemi, çok partili yaşama geçiş, 27 Mayıs 1960 darbesi, 12 Mart Muhtırası ve 12 Eylül 1980 darbesi gibi siyasi olayların toplumsal yapıya etkisi görülecektir. Bu bakımdan Samim Kocagöz’ün romanları, edebiyat sosyolojisi çalışmaları için zengin bir kaynaktır.