Türkiye'de yerinden yönetim mekanizmalarına katılım: Kadın akademisyenlerin durumu

Abstract

Kadınların toplumsal yaşamda daha etkin rol üstlenmesi, demokratik bir toplumun temel gerekliliklerinden biridir. Ancak tarih boyunca toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri, kadınların özellikle siyasal ve kamusal alanlarda ikinci planda kalmasına yol açmıştır. Türkiye’de de kadınların siyasal ve yönetsel hakları yasal güvence altında olmasına rağmen, bu hakların uygulanmasında toplumsal önyargılar, kültürel normlar ve yapısal engeller önemli kısıtlamalar yaratmaktadır. Kadınların yönetim mekanizmalarındaki temsilinin artırılması, demokratik katılım süreçlerinin güçlendirilmesi açısından kritik bir ihtiyaçtır. Yerinden yönetim, karar alma süreçlerini vatandaşa yakınlaştırarak katılımcılığı teşvik eden bir model olarak, kadınların kamusal alanda daha fazla yer edinmesine fırsat sunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’deki üniversitelerde kadın akademisyenlerin yönetimsel ve akademik pozisyonlardaki temsil düzeyini incelemeyi ve yerinden yönetim anlayışı çerçevesinde kadınların bu süreçlerdeki rollerini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Araştırmada, Yükseköğretim Kurulu’nun sunduğu istatistikler temel alınarak doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Kadın öğretim elemanlarının oranları, bölgesel dağılımları ve karar alma mekanizmalarındaki varlıkları belirlenen temalar çerçevesinde analiz edilmiştir. Bulgular, kadınların yönetimsel ve akademik pozisyonlarda yeterli ölçüde temsil edilmediğini ve bu durumun toplumsal, kurumsal ve yapısal etkenlerden kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Çalışma, üniversitelerdeki mevcut durumu ele alarak, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik politika önerileri geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Kadın akademisyenlerin temsilindeki eşitsizliklerin giderilmesi, demokratik ve kapsayıcı bir yükseköğretim sistemi için stratejik bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir.