Tabiat parklarının yöre halkının rekreatif ihtiyaçlarını karşılama düzeylerinin belirlenmesi (çorum ili örneği)

Abstract

Odun dışı orman ürün ve hizmetlerinden olan ormanın rekreasyonel faydaları üzerine gerçekleştirilen bu çalışma iki ana başlık üzerine kurulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde orman içi rekreasyon alanlarının (A, B, C ve D tipi mesire yeri ve tabiat parklarının), Türkiye’de dağılımı ve çeşitli kriterler (illerin kişi başı Gayri Safi Yurt İçi Hasıla değerleri, km2 ’ye düşen insan sayısı, nüfus artış hızı, orman alanının genel alana oranı ve toplam orman içi dinlenme alanları) kullanılarak Weighted Overlay analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda orman içi rekreasyon alanı ihtiyacına göre iller üç kategoriye ayrılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde çalışmaya konu alanlardan Türkiye’de tabiat parklarının ziyaretçilerinin genel özellikleri, tabiat parkı kullanım amaçları, farkındalıkları vb. özellikler üzeri bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda Çorum ili örneği üzerine genel olarak ziyaretçilerin tabiat parklarını piknik amaçlı kullandıkları, alt yapı ve donatıların yeterli olduğu, ziyaretçilerin tabiat parklarının kurulduğu ormanlık alan ile ilgili olarak yeterli bilgi sahibi olmadığı, tabiat parkında ziyaretçilerin huzur-mutluluk vb. pozitif duygular hissettiği, tabiat parklarının şehre yakınlığının önemli olduğu vb. sonuçlar elde edilmiştir. Bunula birlikte Türkiye düzeyinde ormanların rekreasyonel faydalarında optimal düzeyde halkın faydalanmasını sağlamak amacıyla çok kriterli analizler yapılmalı ve bu sonuçlara ilişkin planlamalar yapılmalıdır. Ayrıca mevcut orman içi rekreasyon alanlarının kullanımında toplumun orman farkındalığı artırılmalı, farklı araçlar ile kent insanın bu alanlara ilgisi çekilmelidir.