Trafik kaynaklı bazı ağır metal konsantrasyonlarının yakın geçmişteki değişiminin mavi ladin (picea pungens engelm) yardımıyla belirlenmesi

Abstract

Dünyanın en önemli sorunlarından biri olan hava kirliliği, birçok kent merkezinde insan sağlığını tehdit edecek boyutlara ulaşmış ve her yıl milyonlarca insanın ölümüne sebep olacak boyutlara ulaşmıştır. Hava kirliliği bileşenleri içerisinde ağır metaller büyük bir öneme sahiptir. Çünkü ağır metaller doğada bozulmadan uzun süre kalabilmekte, canlı bünyelerinde biyobirikim yapmakta ayrıca, havadaki konsantrasyonları da sürekli artmaktadır. Bu nedenle ağır metal konsantrasyonunun izlenmesi son derece önemlidir. Ağır metal konsantrasyonlarının izlenmesi için kullanılan yöntemlerden birisi de biyomonitörlerdir. Bitkilerin bünyelerinde bulunan ağır metal konsantrasyonunun belirlenmesi, bulundukları bölgelerdeki kirlilik seviyesinin belirlenmesi ve ağır metal kirliliğinin izlenmesi için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma da ibreleri uzun yıllar boyunca ağaç üzerinde kalabilen, ibre ve dal yaşları hesaplanabilen Picea pungens Engelm organlarındaki Krom (Cr), Çinko (Zn), Alüminyum (Al) ve Demir (Fe) konsantrasyonlarının organ, organ yaşı, yıkama durumu ve konuma bağlı olarak değişiminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda ağır metal konsantrasyonlarının çalışmada değerlendirilen faktörlere bağlı olarak önemli ölçüde değiştiği belirlenmiştir.