Hava kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bölgelerde yetiştirilen bazı sebzelerde ağır metal konsantrasyonlarının belirlenmesi
Loading...
Files
Date
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Kastamonu Üniversitesi
DOI
Abstract
Dünyadaki canlı yaşamın kaynağı olan bitkilerin element içerikleri, bitki türü ve çevre faktörlerinin etkisiyle büyük oranda değişebilmektedir. Özellikle insan sağlığı açısından zararlı olabilen ağır metallerin bazıları düşük konsantrasyonlarda bile insan sağlığı açısından zararlı iken bazıları besin elementi olarak gereklidir. Ancak yapılan çalışmalar besin elementi olarak gerekli ağır metallerin dahi yüksek konsantrasyonlarda insanlar için zararlı olabildiğini ortaya koymaktadır. Özellikle hava kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bölgelerde yetişen ve gıda olarak tüketilen bitkilerdeki ağır metal konsantrasyonları, ciddi sağlık endişelerini de beraberinde getirmektedir. Bundan dolayı ağır metal kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bölgelerde yetişen sebze ve meyvelerdeki ağır metal konsantrasyonları dikkatle incelenmelidir. Bu çalışma kapsamında Avrupa'nın en kirli şehirlerinden olan ve ağır metal kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bilinen Düzce'de sanayi bölgesi yakınında yetiştirilen domates, biber, patlıcan, salatalık ve mısır bitkilerinde Al, Ni, Zn, Bi, Li, Au, Si, Na, Mo, Pt, Ti, Mg, K, P ve S elementlerinin konsantrasyonlarının tür ve organ bazında değişimi değerlendirilmiştir. Ayrıca topraktaki konsantrasyonları da değerlendirilen bu elementlerden Al, Ni ve Zn potansiyel zararları dolayısıyla uluslararası kuruluşlarca öncelikli kirletici listesinde yer alan ağır metaller, Mg, K, P ve S bitkiler için mutlak gerekli besin elementleri; Na ve Mo esansiyel besin elementleri; Ti, Au, Pt, Bi ve Li biyolojik rolü sınırlı veya belirsiz elementler olarak tanımlanmaktadır. Çalışma sonucunda bütün elementlerin tür ve organ bazında önemli düzeyde değiştiği belirlenmiştir. Çalışma sonucunda özellikle insan sağlığı açısından son derece zararlı olabilen Al kirliliğinin sınır değerlerin çok üzerinde olduğu ve bitkilerin meyveleri de dahil bütün organlarında, WHO ve EU tarafından belirlenen sınır değerlerin çok üzerinde birikim yaptığı belirlenmiştir. Çalışma kapsamında elementlerin bitkilerin organlarındaki biyokonsantrasyon faktörü (BCF) ve translokasyon faktörü (TF) de hesaplanmış, böylece her bir elementin bitkilerin hangi organında daha fazla brikim yaptığı belirlenmeye çalışılmıştır. TF değerlerinin özellikle Ti, Au, Pt, Bi ve Li gibi elementlerde oldukça düşük seviyelerde olup 1'i genellikle aşmazken P, K ve S gibi besin elementlerinde oldukça yüksek düzeyde olduğu, P için 3,589'a, K için 4,631'e ve S için 8,294'e ulaşan değerler tespit edilmiştir.
Description
Keywords
Citation
DEMİRCİ, H. (2026). Hava kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bölgelerde yetiştirilen bazı sebzelerde ağır metal konsantrasyonlarının belirlenmesi (Tez No. 1011721) [Yüksek lisans tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
Collections
Endorsement
Review
Supplemented By
Referenced By
Google Scholar
Scholar'da Ara ↗ Bu yayında DOI yok — Altmetric/Dimensions/PlumX/BIP! rozetleri DOI gerektirir.
