Bankacılık işlemlerinde yapay zeka uygulamalarına yönelik tutum: Nicel bir araştırma
| dc.contributor.author | Akıllıoğlu, Faika Selcen | |
| dc.date.accessioned | 2026-11-18T07:50:27Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.description.abstract | Günümüzde bankacılık sektöründe yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin kullanımı hızla yaygınlaşmakta ve hizmet süreçlerini kökten dönüştürmektedir. Ancak bu teknolojilerin başarısı, kullanıcıların (müşterilerin) bu sistemleri kabul etme ve benimseme düzeylerine bağlıdır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki bankacılık sektöründe yetişkin müşterilerin YZ uygulamalarına yönelik tutumlarını ve kullanım niyetlerini belirleyen faktörleri genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeli (TAM) çerçevesinde incelemektir. Bu kapsamda, algılanan kullanım kolaylığı, algılanan kullanışlılık ve algılanan güvenin temel etkileri incelenirken, algılanan risk ve teknoloji bilgisinin moderatör rolleri ile tutumun aracı rolü test edilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışmada, kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve Türkiye'de faaliyet gösteren bankaların yetişkin müşterilerinden oluşan 547 kişilik bir örneklem grubundan çevrimiçi anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Hipotezlerinin test edilmesinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ve PROCESS Makro kullanılmıştır. YEM bulgularına göre, algılanan kullanım kolaylığı, algılanan kullanışlılık ve algılanan güven, banka müşterilerinin YZ'ye yönelik tutumlarını ve kullanım niyetlerini pozitif yönde ve anlamlı olarak etkilemektedir. Ayrıca, tutum değişkeninin bu üç temel öncül faktör ile kullanım niyeti arasındaki ilişkilerde anlamlı bir aracı rolü olduğu doğrulanmıştır. Moderatör etki analizleri sonucunda, algılanan riskin kullanım kolaylığı, kullanışlılık ve tutumun kullanım niyeti üzerindeki pozitif etkilerinin zayıfladığı saptanmıştır. Ancak, algılanan güven ile kullanım niyeti arasındaki ilişkide riskin anlamlı bir moderatör etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu da yüksek güven ortamının riskin engelleyici etkisini ortadan kaldıran bir tampon görevi gördüğüne işaret etmektedir. Son olarak, müşterilerin sahip olduğu teknoloji bilgisinin olumlu tutumun fiili kullanım niyetine dönüşmesinde pozitif yönde hızlandırıcı bir rol oynadığı kanıtlanmıştır. | |
| dc.identifier.citation | AKILLIOĞLU, F. S. (2026). Bankacılık işlemlerinde yapay zeka uygulamalarına yönelik tutum: Nicel bir araştırma (Tez No. 1020126) [Doktora tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12597/44862 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Kastamonu Üniversitesi | |
| dc.subject | Yapay Zekâ | |
| dc.subject | Teknoloji Kabul Modeli | |
| dc.subject | Bankacılık Sektörü | |
| dc.subject | Algılanan Güven | |
| dc.subject | Algılanan Risk | |
| dc.subject | Teknoloji Bilgisi. | |
| dc.subject | Artificial Intelligence | |
| dc.subject | Technology Acceptance Model | |
| dc.subject | Banking Sector | |
| dc.subject | Perceived Trust | |
| dc.subject | Perceived Risk | |
| dc.subject | Technological Knowledge. | |
| dc.title | Bankacılık işlemlerinde yapay zeka uygulamalarına yönelik tutum: Nicel bir araştırma | |
| dc.title.alternative | Attitudes towards artificial intelligence applications in banking transactions: A quantitative research | |
| dc.type | doctoralThesis |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
