Türk Cumhuriyetleri arasında ekonomik iş birliği imkânları: pamuk sektörü

Abstract

Sovyetler Birliğinin dağılması sonrasında bağımsızlıklarını kazanan Türk Cumhuriyetlerinin (Orta Asya’da Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Kafkasya'da Azerbaycan) bağımsızlıkla başlayan özyönetim dönemi, önemli ekonomik sorunları da beraberinde getirmiştir. Dünya ekonomisi ile piyasa ekonomisi içerisinde bütünleşme sağlayarak bağımsız ekonomiler oluşturmaya çalışan bu yeni devletler, sahip oldukları kaynakları, sanayileşmeye ve kendi sanayi üretimlerini gerçekleştirmeye yönelmişlerdir. Bu hedefe ulaşmada iş birliği son derece önemlidir. Uyum, bütünleşme, karşılıklı fayda, kazanç esasına dayanan böyle bir iş birliği, ekonomik, teknik ve sosyal sorunlarının çözümüne de önemli katkılar sağlayacaktır. Bu çalışmanın varsayımı; Türk Cumhuriyetlerinin en önemli ihracat kalemini oluşturan pamuk ve pamuk ürünlerinin Türk Cumhuriyetleri arasındaki ekonomik iş birliğinin ana eksenini oluşturabileceğidir. Çünkü pamuk üretimi ve ticaretinde, Türk cumhuriyetleri göreceli bir avantaja sahiptir. Çalışmanın amacı, işte bu avantajı ortaya koymak ve potansiyel gelişme imkânlarını belirlemektir. Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri arasındaki ekonomik iş birliği çerçevesinde büyük gelişme gösterebilecek potansiyele sahip bir ürün olan pamukta iş birliğinin sağlanması ile Türkiye ekonomisi yeni bir pazar kazanırken Türk Cumhuriyetleri de bugün karşı karşıya bulundukları ekonomik sorunlarını belli ölçüde çözme imkânı bulacaktır. Bu çalışmada ekonomilerini yeniden kurma, dünya ile ekonomik bağlarını güçlendirme sürecindeki beş ülkenin bağımsızlıklarından günümüze (1991–2020) ithalat, ihracata ilişkin verileri ve Türkiye ile ticari ilişkilerin gelişimi analiz edilmiş olup gelecekteki ticari ilişkilerin daha düzgün ve problemsiz bir düzeyde gelişebilmesi için öngörülerde bulunulmuştur.