Türk zambağı (Lilium martagon L.) soğanlarında IBA (Indole butirik asit)'nın yavru gövde oluşumu ve köklenmeye etkisi

Abstract

Lilium martagon L. geniş Liliacea ailesine ait çok yıllık geofit bir türdür. Birçok Avrupa ülkesinde olduğu gibi Türkiye’nin de tehlike altındaki nadir ve endemik bitkileri listesinde yer alıp, populasyonu “Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı”nda “VU” statüsündedir. Türkiye dışında “Turks Cap” olarak adlandırılan Lilium martagon L. gösterişli çiçek durumu ve kesme çiçek üretimine yatkınlığı ile dikkati çekmektedir. Bu çalışmada Lilium martagon L. un soğan pulcukları ile üretim potansiyeli belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla IBA ile birlikte üç farklı hormonun (IAA, NAA ve GA3) iki dozu (1000 ppm ve 3000 ppm) soğan pulcuklarının apikal, orta ve bazal parçalarına uygulanmış ve 120 gün sonunda 6 morfolojik karakterin ölçümü yapılmıştır. Çalışma sonucunda en yüksek köklenme yüzdesi; 3000 ppm IBA + 1000 ppm IAA, en yüksek kök sayısının 3000 ppm IBA + 1000 ppm NAA ve en uzun kökçüklerin 3000 ppm IBA uygulamasından elde edilmiştir. Fraksiyonun etkisine göre değerlendirildiğinde ise en yüksek değerlerin bazal kısımdan alınan parçalarda elde edildiği saptanmıştır. Ayrıca, apikal, orta ve bazal bütün tırnak parçacıklarının meristematik olarak köklenme kabiliyetine sahip olduğu ve vejetatif üretimde kullanılabileceği tespit edilmiştir.