Sınıf eğitimi lisans programının sınıf öğretmeni adayları ve öğretim elemanlarının görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi

Abstract

Öğretmen yetiştirme, eğitim tarihi boyunca üzerinde sıkça tartışılan konulardan biri olmuştur. Gelecek kuşaklarının yetiştirilmesinde ve toplumun şekillenmesinde en önemli paya sahip olan öğretmenlerin nasıl yetiştirileceği konusu üzerine pek çok görüş ortaya atılmıştır. Toplumlar üzerinde inkâr edilemeyecek düzeyde etkisi bulunan bir meslek olan öğretmenlerin eğitimi üzerine gerçekleştirilen bu çalışmada sınıf öğretmeni adaylarının ve öğretim elemanlarının görüşlerinden yola çıkılarak sınıf eğitimi lisans programının değerlendirilmesi, bu sayede geliştirilecek olan lisans programları üzerine öneriler sunması amaçlanmaktadır. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının sınıf öğretmeni yetiştirme süreci hakkındaki düşüncelerine nicel araştırma yöntemlerinden anket yöntemi ile ulaşılmıştır. Öğretim elemanlarının sınıf öğretmeni yetiştirme süreci hakkındaki düşüncelerine ise nitel araştırma yöntemlerinden görüşme yöntemi ile ulaşılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzincan Binali Yıldırım, Kafkas, Kastamonu ve Kırşehir Ahi Evran Üniversiteleri Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı’nda öğrenim görmekte olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf olmak üzere toplam 185 sınıf öğretmeni adayı ile Anadolu, Kafkas, Kastamonu, Kırşehir Ahi Evran ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversiteleri Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı’nda görev yapan 10 öğretim elemanı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak “Sınıf Öğretmenliği Öğretim Üyelerinin Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Süreci Hakkında Görüşme Formu” ve “Sınıf Eğitimi Lisans Programını Değerlendirme Anketi” kullanılmıştır. Araştırmanın sınıf öğretmenleri adaylarından edinilen nicel verilerinin sonucunda teorik ve uygulamalı derslerin sınıf öğretmeni adaylarının görüşlerine göre yeterlikleri incelendiğinde genel kültür derslerinin yeterliğinin meslek bilgisi ve alan eğitimi derslerine göre yeterliğinin düşük olduğu, Sınıf Eğitimi Lisans Programı’ndaki ders sayısının sınıf öğretmeni adaylarının mesleki gelişimleri için yeterli olduğu ve ölçme ve değerlendirme konusunda yeterli olan öğretmenler yetiştirilmesine katkı sağladığı ortaya konmuştur ancak fakültelerin/bölümlerin materyal, laboratuvar ve rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yetersiz olduğunu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının anket sonrasındaki açık uçlu soruya verdikleri yanıtlara göre Okul deneyimi/Öğretmenlik Uygulaması derslerinin ilk sınıflardan itibaren başlaması ve daha fazla döneme yayılması ile uygulama derslerinin ağırlığının artırılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın öğretim elemanlarından edinilen nitel verilerinin sonucunda ise sınıf öğretmeninde olması gereken niteliklere ilişkin akademisyen görüşlerine en çok verilen yanıtlar çocukları sevmek ve etkili iletişim becerileri olmuştur. Sınıf öğretmeni adayı yetiştirme sisteminde yapılması gereken yenilik ve değişikliklere ilişkin akademisyen görüşlerine ilişkin en çok verilen yanıtlar uygulamaya dayalı bir eğitim verilmesi ve değişen teknolojiye uyum sağlaması olarak belirlenmiştir. Öğretim elemanlarına göre Sınıf Eğitimi lisans programındaki meslek bilgisi ve alan eğitimi derslerinde uygulamalı içeriklerin ağırlığının artması gerekirken genel kültür derslerinin ise programdaki veriliş dönemlerinin düzenlenmesi gerekmektedir. Programdaki seçmeli dersleri belirleme yetkisinin üniversitelere bırakılıp daha esnek bir program anlayışına geçilmesinin avantaj olduğu, Okul Deneyimi dersinin kaldırılıp ve öğretmenlik uygulamaları ve ders içi uygulamalarının azaltılışının programdaki dezavantajlarından olduğu sonucuna ulaşılmıştır.