<link rel="stylesheet" href="styles.f3b1fba60ec7970c.css">

Psikososyal eğilimler ile toplumsal cinsiyet sistemini meşrulaştırma ve çelişik duygulu cinsiyetçiliğin ilişkisi

dc.contributor.authorKaraca, Rüveyda
dc.date.accessioned2026-11-19T11:58:17Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractBu araştırmanın amacı toplumsal cinsiyet sisteminin nasıl meşrulaştırıldığını ortaya koymak ve dindarlık, sosyopolitik görüş ve cinsiyete yönelik grup temelli duygulanımın, toplumsal cinsiyet sistemini meşrulaştırma eğilimi ile düşmanca ve korumacı cinsiyetçi tutumlar üzerindeki etkisini incelemektir. Bu tezin felsefi ve sosyal psikoloji olmak üzere iki boyutu bulunmaktadır. Tezin felsefi zeminini Jon Elster'ın rasyonelleştirme mekanizmaları ile Miranda Fricker'ın hermeneutik adaletsizlik kuramı oluşturmaktadır. Ancak ne Elster ne de Fricker, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin dinî söylemler aracılığıyla nasıl meşrulaştırıldığına ilişkin doğrudan bir açıklama geliştirmektedir. Bu çalışmanın özgün katkısı, Elster'ın ve Fricker'ın yaklaşımlarını bu araştırmanın ampirik verileri ışığında yeniden yorumlayarak dinî anlamlandırma çerçevelerinin toplumsal cinsiyet sisteminin meşrulaştırılmasındaki olası rolüne dikkat çekmektedir. Cinsiyetçilik yalnızca dışsal baskı mekanizmalarıyla değil, aynı zamanda bireylerin anlam dünyalarında yeniden üretilen meşrulaştırma süreçleri aracılığıyla sürdürülür. Bu doğrultuda araştırmanın ampirik bölümünde dindarlık, sosyopolitik görüş, cinsiyete yönelik grup temelli duygulanım değişkenlerinin toplumsal cinsiyet sistemini meşrulaştırma, düşmanca cinsiyetçilik ve korumacı cinsiyetçilik arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli kullanılarak incelenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın ampirik bölümünde dindarlık, sosyopolitik görüş, cinsiyete yönelik grup temelli duygulanım, toplumsal cinsiyet sistemini meşrulaştırma, düşmanca cinsiyetçilik ve korumacı cinsiyetçilik arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli kullanılarak incelenmiştir. Araştırma verileri 271 katılımcıdan anket yöntemiyle elde edilmiştir. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri test etmek amacıyla korumacı ve düşmanca cinsiyetçilik için iki ayrı Yapısal Eşitlik Modellemesi kurulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, dindarlık, sosyopolitik görüş, grup temelli duygulanım değişkenlerinin, toplumsal cinsiyet sistemini ve meşrulaştırmayı pozitif ve anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür. Dindarlık, toplumsal cinsiyet sistemini meşrulaştırma eğilimi ve sosyopolitik tutumun çelişik duygulu cinsiyetçiliğin hem korumacı hem düşmanca alt boyutlarıyla ilişkili olduğu görülmüştür.
dc.identifier.citationKARACA, R. (2026). Psikososyal eğilimler ile toplumsal cinsiyet sistemini meşrulaştırma ve çelişik duygulu cinsiyetçiliğin ilişkisi (Tez No. 1032546) [Yüksek lisans tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/44937
dc.language.isotr
dc.publisherKastamonu Üniversitesi
dc.subjectcinsiyetçilik
dc.subjectdüşmanca cinsiyetçilik
dc.subjectkorumacı cinsiyetçilik
dc.subjectmeşrulaştırma
dc.subjectsexism
dc.subjectsostile sexism
dc.subjectsenevolent sexism
dc.subjectsender system justification
dc.titlePsikososyal eğilimler ile toplumsal cinsiyet sistemini meşrulaştırma ve çelişik duygulu cinsiyetçiliğin ilişkisi
dc.title.alternativeThe relationship between psychosocial tendencies, gender system justification, and ambivalent sexism
dc.typemasterThesis

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
10820297.pdf
Size:
1.79 MB
Format:
Adobe Portable Document Format

Collections