<link rel="stylesheet" href="styles.f3b1fba60ec7970c.css">

İklimin mekansal ve zamansal değişiminin kent yapısı üzerine etkisinin uzaktan algılama ile değerlendirilmesi

Loading...
Thumbnail Image

Date

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Kastamonu Üniveritesi

DOI

Abstract

Hızlı kentleşme ve küresel iklim değişikliğinin birlikte yarattığı baskılar altında kentsel ısı adası (KIA) etkisi ve termal konfor koşulları, sürdürülebilir kentsel planlama açısından öncelikli bir araştırma problemi haline gelmiştir. Bu çalışma, birbirinden farklı Köppen iklim tiplerine sahip üç Türkiye kentinde Eskişehir, Kütahya ve Manisa kentsel termal dinamikler ile insan termal konfor koşullarının 1990-2024 dönemini kapsayan çok zamanlı analizini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada Landsat ve MODIS uydu verileri, meteorolojik istasyon kayıtları ve arazi kullanım verileri entegre edilerek işlenmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve uzaktan algılama teknolojilerinin birlikte kullanıldığı analizlerde Yer Yüzeyi Sıcaklığı (LST), Normalize Edilmiş Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI), Kentsel Isı Adası (UHI) yoğunluğu ve Rahatsızlık İndeksi (DI) hesaplanmıştır. Mekânsal enterpolasyon için Ko-Kriging yöntemi uygulanmış bölgesel iklim bağlamı Köppen sınıflandırması ile ilişkilendirilerek karşılaştırmalı bir değerlendirme çerçevesi kurgulanmıştır. Bulgular, yaz döneminde NDVI ile LST arasında güçlü ve ters yönlü bir ilişki bulunduğunu ortaya koymaktadır bitki örtüsü yoğun alanlarda yüzey sıcaklıkları belirgin biçimde daha düşük seyretmektedir. UHI analizleri en yüksek ısı adası yoğunluğunun Manisa'da gözlemlendiğini gösterirken, Eskişehir ve Kütahya daha değişken ancak görece ılımlı bir UHI yapısı sergilemektedir. Kış döneminde UHI etkisi azalmakla birlikte kentsel merkezlerde antropojenik ısı birikimi nedeniyle tamamen ortadan kalkmamaktadır. Termal konfor analizleri ise yaz aylarında tüm kentlerde artan ısı stresi eğilimini teyit ederken, Manisa'nın en yüksek DI değerlerine ve en geniş sıcak sınıf yayılımına sahip olduğunu göstermektedir. Aralık ayında Eskişehir ve Kütahya soğuk stres baskınlığı sergilerken Manisa daha ılıman bir kış termal rejimi sunmaktadır. Sonuçlar, bölgesel iklimin temel termal rejimi belirlediğini kentsel form, arazi kullanımı ve topoğrafyanın ise mekânsal farklılıkları yönettiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu çalışma, yeşil altyapının güçlendirilmesi, iklim duyarlı kentsel morfoloji tasarımı ve yüzey malzeme optimizasyonunun kentsel termal konfor açısından kritik öneme sahip olduğunu kanıtlamakta politika yapıcılara ve plancılara veri temelli, proaktif iklim planlama stratejileri için somut bir analitik çerçeve sunmaktadır.

Description

Citation

BOUZQAYYAH, M. M. M. (2026). İklimin mekansal ve zamansal değişiminin kent yapısı üzerine etkisinin uzaktan algılama ile değerlendirilmesi (Tez No. 1023775) [Doktora tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.

Collections

Endorsement

Review

Supplemented By

Referenced By

Google Scholar
Scholar'da Ara ↗
Bu yayında DOI yok — Altmetric/Dimensions/PlumX/BIP! rozetleri DOI gerektirir.