Saîd Havvâ’nın el-esas adlı tefsirindeki röresans ögeler

Abstract

Ümmetin rönesansını, kitabı Kur’an-ı Kerim’in uygullanması kılan, onu etkili hitabet yöntemiyle takviye eden, yol ve yöntemini açıklayan, âlimleri aracılığıyla kitabını anlamayı kolayllaştıran ALLAH’a hamdolsun. Bu âlimlerdin birisi de el-Esas tefsiri yazarıdır. Bu eser konuların düzenlenmesi, birbiriyle ilişkili ayet ve surelerin tek bir cümle ve tek bir kıssa gibi bir bütün olarak anlamlarının açıklanması ile öne çıkmıştır. Kendisi bunu Kur’an’ın anlam bütünlüğü olarak adlalandırmıştır. Yazar Kur’an’ın konularını bir bütün olarak kavrayarak ayetler ve sureler arasındaki alaka ve anlamı açıklamış ve ardından konularına göre bir bütün olarak kapsamlı tefsir etmiştir. Yazar, konu merkezli tefsir çalışması yapan diğer müfessirlerin çoğunluğunun yaptığı gibi tek bir konu ile yetinmemiştir. Böylece bu tefsiri okuyanlar Kur’an’ın konularına ve ayetlerin icazına muttali olmuş olurlar. Tefsir, konu bütünlüğü üzerine kurularak Kur’an’ın en önemli anlamlarını, en önemli amaçlarını ve hedeflerini açıklamıştır. Benim bu tezdeki çalışmam ise bu tefsirde izah edilen İslam rönesansını inşa eden ve açıklayan ayetleri ele alarak incelemek olmuştur. Bu açıklamalar; akılları aydınlatan, geçmiş ve gelecek nesillere yol gösteren ve bu din hakkında şüphe uyandırmak isteyen ve rönesansınıı tökezletmek isteyen vepeş peşe gerçekleştirilen entelektüel saldırılara karşı sağlam ve aşılmaz bir kale hükmünde olmuştur. Bu çalışmada, konuyu uzatmama ve özet bilgi verme adına en önemli rönesans ögelerinin ele alınması amaçlanmıştır. Bu nedenle sosyal, ekonomik, askeri ve siyasi ögeler ele alınmıştır.