KIRSAL ALAN PLANLAMASI: GEMİCİLER KÖYÜ

Abstract

Kentlerde alınan planlama kararlarının negatif etkileri nedeniyle yaşam standartlarının düşmesi kırsal alanları çekici hale getirmiştir. Böylece kırsal alanlar kentlilerin günübirlik turizm faaliyetleri ve ikincil konutları için daha tercih edilebilir duruma gelmiştir. Ancak bu durum dokuyu göz ardı eden yapılaşmaların ve yatırımların önünü açmıştır. Bununla beraber kırsal alanların kendi içinde yüz yüze kaldığı sorunlar da bu alanları olumsuz yöne etkilemektedir. Bu sorunların en başında kırsal alandaki gelişmelerin sadece tarım odaklı ekonomik kalkınma çalışmaları ile sağlanabileceği düşüncesi gibi yanlış kararlar, köylerdeki nüfusun azalmasına neden olmuştur.

Dünyada 1993 yılında İngiltere’de oluşturulan kırsal alan planlanmasına dair ilk rehberi olan, “Köy Tasarım Rehberi” kırsal dokunun korunup, geliştirilmesi için bir adım olmuştur. Ancak bu durum Türkiye’de farklı gelişmiştir. 2012 yılında kabul edilen “Büyükşehir Yasası” ile büyükşehir sınırları içinde kalan yerel yönetimlerin yetki ve sorumluluk alanları genişletilmiş ve kent-kır ayrımı ortadan kaldırılmıştır.

Çalışma, kırsal dokunun korunması ve gelişmesine yönelik oluşturulan kırsal alan planlamasının önemi üzerinde durmaktadır. Bu kapsamda, kırsal alanlarla ilgili literatür taramasının ardından hem fiziki hem de sosyo-ekonomik alandaki gerilemenin nasıl önüne geçilebileceği araştırılmıştır. Alan çalışmasının ardından yöre halkı ile anket çalışması yapılmıştır. Bu şekilde kullanıcıların mekâna dair algı ve görüşlerine yönelik fikir edinilmiş ve mekânsal analiz paftaları hazırlanmıştır. Son olarak mekânın kalitesinin ve yaşam kalitesinin artırılması ile geleneksel dokunun ve kültürel mirasın korunması adına sorun ve potansiyeller belirlenerek kırsal alan planlamasına yönelik hedef ve stratejiler önerilmiştir.