Kurtubî'nin tefsirinde Kur'ân-ı Kerîm'i okuma ile ilgili izahlar

Abstract

Bu çalışma, Endülüs’ün önemli müfessirlerinden biri olan Kurtubî’nin tefsirinde yer alan Kur’an okumaya yönelik açıklamaları kıraat ilmi açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel kaynağı olan el-Câmiʿ li-aḥkâmi’l-Ḳurʾân, yalnızca bir tefsir eseri olmanın ötesinde kıraat, hadis ve fıkıh gibi İslamî ilimlere dair çok yönlü bilgiler sunmaktadır. Araştırmanın ilk bölümünde Kurtubî’nin hayatı, ilmî ve ahlakî kişiliği ele alınmış ve onun İslam düşünce tarihindeki etkisine temas edilmiştir. İkinci bölümde mukaddimesinde detaylı olarak ele aldığı Kur’an okumaya, öğrenmeye ve onunla amel etmeye dair bilgiler incelenmiş, Kur’an okumanın faziletlerine dair rivayetler aktarılmıştır. Yine bu bölümde Kur’an’ın nasıl okunması gerektiği ve tilâvet âdâbı ile ilgili konulara dair Kurtubî’nin özgün yorumları ve bunların kıraat ilmine olan katkıları açıklanmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise Kur’an okumayı ifade eden kavramlar hakkında Kurtubî tefsirinde geçen izahlar ele alınmıştır. Bu bağlamda ilgili tefsirle bazı tefsir kaynaklarında bulunan yorumlar karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, Kurtubî’nin yalnızca bir müfessir değil, aynı zamanda kıraat ilmi açısından önemli bir otorite olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, müfessirin Kur’an okumaya dair görüşlerinin günümüz tefsir ve kıraat çalışmalarına ışık tutacak nitelikte olduğunu göstermektedir.