Türkiye'de Tüketilen Şişelenmiş Kaynaksularının İçerdiği Doğal Radyoaktivitedenkaynaklanan Radyolojik Sağlık Riskinindeğerlendirilmesi

Abstract

İçme suyunun kalitesi, fiziksel, kimyasal, mikrobiyal ve radyolojik yönleriyle insan sağlığı açısından büyük önem taşımakta ve musluk veya ambalajlı su tercihlerinde önemli rol oynamaktadır. Türkiye'de tüketilen ambalajlı doğal kaynak suyunun ana kaynağını, sondaj kuyuları ile akiferlerden elde edilen yer altı suları oluşturmaktadır. Bu suların radyolojik kalitesi, akifer kayaçlarından gelen suda çözünmüş doğal radyonüklitlerin derişimi ile belirlenmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de ticari olarak satılan ambalajlı doğal kaynak suyu markalarına ilişkin ilk ayrıntılı radyolojik verileri sunmaktadır. Seksen iki ambalajlı doğal kaynak suyu markasının içerdiği radyolojik olarak önemli radyum izotoplarının (226Ra ve 228Ra) ve potasyum (40K) radyoizotopunun aktivite derişimleri, bir gama ışını spektroskopisi ile ölçüldü. İncelenen ambalajlı doğal kaynak suyu örneklerinin tüketilmesinin neden olduğu radyolojik risk, yetişkinler için yıllık etkin radyasyon dozu ve buna karşılık gelen yaşam boyu kanser riski tahmin edilerek değerlendirildi. Su örneklerinde ölçülen 228Ra'nın aktivite derişimleri, Dünya Sağlık Örgütü tarafından tavsiye edilen 0,1 Bq/L'lik kılavuz düzeyin üzerinde ve 226Ra'nın aktivite derişimleri ise 1 Bq/L'lik kılavuz düzeyin altında bulundu. Bununla birlikte, radyolojik risk değerlendirmesi, Türkiye'de yıllık olarak 130 L ambalajlı doğal kaynak suyu tüketilmesinin, insan sağlığı için önemli bir risk oluşturmadığını ortaya koymaktadır.