DENGESİZ YÜKLÜ SABİT MIKNATISLI SENKRON MOTORLARDA HIZ DALGALANMALARI VE TİTREŞİMLERİN AZALTILMASI

Abstract

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte elektrik enerjisine olan ihtiyaç artmıştır. Elektrik enerjisi tüketiminde büyük paya sahip olan elektrik motorlarının da bu nedenle yüksek verimli olması istenir. Yüksek moment, yüksek güç yoğunluğu, yüksek ivmelenme, küçük hacim, düşük gürültü ve verim gibi avantajlarından dolayı Sabit Mıknatıslı Senkron Motorlara (SMSM) olan ilgi hızla artmaktadır. SMSM’nin en önemli dezavantajlarından biri olan yüksek fiyatının, mıknatıs ve yarıiletken teknolojilerinin gelişmesi ve bu motorların kullanımının yaygınlaşması ile düşeceği düşünülmektedir.

Elektrik motorlarının çalışması esnasında ortaya çıkan olumsuzluklardan biri de eksenel kaçıklık, ya da dengesiz yüklerden kaynaklanan hız dalgalanmaları ve titreşimlerdir. Özellikle yüksek hızlarda bu durum motorlarda kalıcı hasarlara neden olmaktadır. Farklı nedenlerle oluşan bu dalgalanmaların tespiti ve giderilmesi güvenilir bir çalışma için oldukça önemlidir.

Bu çalışmada dengesiz yüklü SMSM’de dengesiz yük durumları analiz edilmiş, motorun dengesiz yüklenmesi durumunda oluşan hız dalgalanmaları önerilen Uyarlamalı Harmonik Enjeksiyonu yöntemiyle azaltılmaya çalışılmıştır. SMSM’nin Alan Yönlendirmeli Kontrolü benzetimi yapılmış, önerilen yöntemin geçerliliği farklı yük ve hız durumları için yapılan benzetim çalışmalarıyla ortaya konmuş, başarılı sonuçlar elde edilmiştir.