Afet yönetiminde tedarik zincirinin rolü: Teknoloji perspektifinde bir araştırma

Abstract

Afetlerin giderek artan sıklığı ve yıkıcı etkileri, kriz dönemlerinde tedarik zincirlerinin etkinliğini ve çevikliğini stratejik bir unsur haline getirmiştir. Bu bağlamda çalışmada, afet yönetiminde tedarik zincirinin rolü teknoloji perspektifinde ele alınmış ve sanal tedarik zinciri, teknoloji hazırlık düzeyi, tedarik zinciri entegrasyonu, afet yönetimi çevikliği ve tedarik zinciri karmaşıklığı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada nicel yöntem benimsenmiş, özel sektör tedarikçileri üzerine uygulanan anketten elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Analiz sonuçları, sanal tedarik zincirinin afet yönetimi çevikliğini doğrudan artırdığı gibi, teknoloji hazırlık düzeyi ve tedarik zinciri entegrasyonu aracılığıyla da dolaylı etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Ayrıca, tedarik zinciri karmaşıklığının teknoloji hazırlık düzeyi ile afet yönetim çevikliği üzerinde düzenleyici rol oynadığı belirlenmiştir. Bulgular, dijital teknolojilerin yalnızca operasyonel süreçlerde verimlilik sağlamakla kalmayıp aynı zamanda kriz anlarında karar alma hızını, kaynak mobilizasyonunu ve aktörler arası koordinasyonu da güçlendirdiğini göstermektedir. Bu sonuçlar, literatürdeki çeviklik, entegrasyon ve teknoloji hazırlığına ilişkin yargıları desteklemekte; afet yönetimi bağlamında dijital tedarik zinciri uygulamalarının stratejik önemini vurgulamaktadır. Çalışma, hem teorik açıdan afet tedarik zinciri literatürüne katkı sunmakta, hem de firmalar, araştırmacılar, afet yönetim kuruluşları ve tedarik zinciri hizmet sağlayıcıları için uygulanabilir öneriler geliştirmektedir.