Sel taşkın yataklarında yetişen türlerin gelişimleri ile fizyolojik, morfolojik ve anatomik özelliklerinin taşkın zamanı ve süresine bağlı olarak değişimleri
| dc.contributor.author | Alay, Mehtap | |
| dc.date.accessioned | 2026-11-20T14:00:10Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.description.abstract | Yapılan çalışmada yedi farklı ağaç türünün (Acer rubrum L., Juglans regia L., Platanus orientalis L, Fraxinus excelsior L, Abies nordmanniana subsp normandiana, Fagus orientalis Lipsky.ve Cupressus sempervirens L.) üç farklı yaş grubunda (6, 12 ve 18 ay) ve dört farklı daldırma süresine (kontrol, 5, 10 ve 15 gün) maruz bırakılarak sel taşkını stresine verdikleri morfolojik, fizyolojik, kimyasal ve anatomik yanıtların belirlenmesi amaçlanmıştır. Kontrollü sera koşullarında yürütülen bu deneysel çalışma kapsamında fidanların kök boğaz çapı, boy uzunluğu, kök-gövde biyokütle oranları, mortalite oranları, klorofil, prolin, fenolik bileşik ve toplam şeker içerikleri ile yaprak, gövde ve kök dokularındaki mineral madde oranları (Na, Mg, Si, P, S, Cl, K, Ca, Mn, Fe, Co, Ni, Cu) detaylı biçimde analiz edilmiştir. Ayrıca özışını genişliği ve özışını yüksekliği gibi anatomik parametreler de değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları türler arasında sel taşkını stresine verilen tepkilerinin hem yaş grubu hem de daldırma süresine bağlı olarak önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Fraxinus excelsior L. ve Juglans regia L. türlerinin başta anatomik gelişim olmak üzere birçok parametrede olumlu tepkiler verdiği; buna karşın Acer rubrum L. ve Fagus orientalis Lipsky türlerinin özellikle genç yaş grubunda sel stresine karşı daha toleranslı olduğu saptanmıştır. Platanus orientalis L. özellikle dikey büyüme açısından uzun süreli stres koşullarına uyum sağlayabilme kapasitesi sergilemiştir. Abies nordmanniana subsp normandiana ve Cupressus sempervirens L. ise genel olarak stres faktörüne karşı stabil ve dirençli bir gelişim profili göstermiştir. Kimyasal analizler klorofil ve prolin gibi stres göstergelerinde tür ve dokuya göre farklılaşan oranlarda değişiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Mineral madde dağılımı ise bazı türlerde seçici birikim veya mobilizasyon eğilimleri göstermiştir. Anatomik veriler ise bazı türlerde daldırma süresinin özışını parametreleri üzerinde baskılayıcı veya uyarıcı etkiler yaratabildiğini ve bu etkinin ise yaş grubu ile etkileşimli olarak değiştiğini göstermiştir. Sonuç olarak bu çalışma farklı ağaç türlerinin taşkın stresine verdiği tepkileri çok yönlü biçimde değerlendiren bütüncül bir analiz sunmuş ve bu türlerin sel riski taşıyan alanlardaki ekolojik uygunlukları hakkında önemli bilgiler sağlamıştır. Bulgular tür seçimi, fidan yaşının belirlenmesi ve stres koşullarına adaptasyon stratejilerinin geliştirilmesi açısından hem bilimsel hem de uygulayıcılar için yol gösterici niteliktedir. | |
| dc.identifier.citation | ALAY, M. (2026). Sel taşkın yataklarında yetişen türlerin gelişimleri ile fizyolojik, morfolojik ve anatomik özelliklerinin taşkın zamanı ve süresine bağlı olarak değişimleri (Tez No. 996637) [Doktora tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12597/44985 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.subject | Adaptasyon | |
| dc.subject | ağaç türleri | |
| dc.subject | anatomi | |
| dc.subject | dayanıklılık | |
| dc.subject | fizyoloji | |
| dc.subject | morfoloji | |
| dc.subject | sel taşkını | |
| dc.subject | Adaptation | |
| dc.subject | anatomy | |
| dc.subject | flood Stress | |
| dc.subject | morphology | |
| dc.subject | physiology | |
| dc.subject | tolerance | |
| dc.subject | and tree species | |
| dc.title | Sel taşkın yataklarında yetişen türlerin gelişimleri ile fizyolojik, morfolojik ve anatomik özelliklerinin taşkın zamanı ve süresine bağlı olarak değişimleri | |
| dc.title.alternative | Development and physiolojical, morphological and anatomical characteriistics of species in floodplains regarding variation in flood timing and duration | |
| dc.type | doctoralThesis |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
