Ahzâb Suresi 37. ayetin tefsiri

Abstract

Kur’an-ı Kerim’in nazil olmaya başladığı dönemde vahyin tefsiri bizzat Peygamber Efendimiz tarafından yapılırdı. Onun ahirete irtihalinden sonra sahabe ve tâbiîn tefsir faaliyetlerine devam etmişlerdir. Tefsir, her geçen gün gelişmiş ve nihayet ihtisaslaşma döneminden itibaren asrımıza kadar müstakil çalışmalar verilmeye başlanmıştır. Asrı saadet olarak isimlendirilen Hz. Peygamber ve ashabının döneminden uzaklaştıkça vahyin mana ve maksatlarını anlayabilme hususunda da belli zafiyetler ortaya çıkmıştır. Bu zafiyetleri onarabilmek için manası müphem kalmış ve beyanına ihtiyaç duyduğumuz bazı ayetleri ele alıp zamanın idrakine açıklama fikri hasıl olmuştur. Tezimizin konusu olan Ahzâb 37. ayeti kerime araştırılmaya ve doğru anlaşılmasına ihtiyaç duyduğumuz ayetlerden birisidir. Çalışmamız, Ahzâb 37. ayetin manası ve tefsiriyle; çalışmaya esas aldığımız Ahzâb sûresinin genel olarak muhtevası, temel hedefleri, fazileti, sebeb-i nüzûlüne dair bilgileri ihtiva eden giriş kısmayla başlamaktadır. Birinci bölümde ayetin tefsiri, yer aldığı surenin özellikleri ve içeriği hakkında bilgi verdikten sonra ayette bizzat ismi zikredilen tek sahabi Zeyd bin Harise’nin şahsiyeti ve kısaca hayatından söz edilmekte, Zeynep bint Cahş’da bazı hususiyetleri ile anlatılmaktadır. Ayetin konusu olan “tebenni” (evlat edinme) yer yer ele alınmış ve cahiliye döneminde evlat edinmenin söz konusu toplumda nasıl algılandığı izah edilmiş, böylece ayeti daha iyi anlamak için gerekli ortam hazırlanmıştır. Bu ortamın hazırlanması klasik dönem ve çağdaş dönem müfessirlerinin yorumlarını anlamamıza yardımcı olmuştur. Tez konumuzun girift manalar barındırması hem İslam alimleri hem de oryantalistler açısından farklı anlaşılmaya sebep olmuş, böylece yanlış değerlendirmelerin önüne geçebilmek adına rivayetler hadis usulü kriterlerine uygun olarak incelenerek sahih bilgiye ulaşılmaya çalışılmıştır.