ÜVEY ANNE İLE FATMA MASALININ PSİKANALİTİK YÖNTEMLE İNCELENMESİ

Abstract

Türk halk edebiyatı sözlü ürünleri içerisinde önemli bir yer teşkil eden anlatı türlerinden biri masaldır. Masal, hemen hemen tüm toplumlarda anlatılan ve benzer özellikler taşıyan evrensel bir sözlü kültür ürünüdür. Masallarda genellikle kahramanların karşı karşıya kal-dığı birtakım sıkıntıların altında yatan olaylar, sembol ve simgelerle anlatılmaktadır. Bu sembol ve simgelerin anlamlarının açıklanması psikanalistik düşünceyle alakalıdır. Bu noktada halkbilimi ürünlerini inceleme kuram ve yöntemlerinden bir tanesi psikanalitik kuram ve yöntemdir. Psikanalitik kuramın temellerini atan Sigmund Freud, özellikle ço-cukluk döneminde bastırılarak bilinçaltına atılmış isteklerin rüyalarda ortaya çıktığını söylemektedir. Bilinçaltına atılmış istekler rüyalarda olduğu gibi simgesel bir dile sahip olan masallarda da ortaya çıkmaktadır. Buradan hareketle çalışmanın amacı halkın kolektif bilinçaltını yansıtan halkbilimi ürünlerinden biri olan masallarda cinsel simgelerin nasıl kullanıldığını ve Freud’un kuramının “Üvey Anne ile Fatma” masalına uygulanabilirliğini ölçmeye çalışmaktır.