Temüçin Ne Zaman Çinggis Kagan/Han Ünvanını Aldı?

Abstract

Temüçin’in doğum tarihi üzerine birçok araştırma mevcut olmasına rağmen Çinggis Kagan/Han olduğu yıl hakkında pek çalışma yapılmamıştır. Bu konuda detaylı bir inceleme sonucu edinilmemiş bilgiler araştırmacılar tarafından tercih edilmekte ve çeşitli tarihlere yer verilmektedir. Konuya bir açıklık getirmek amacıyla yapmış olduğumuz bu çalışmada çeşitli ana kaynaklardan edindiğimiz bilgiler ışığında Temüçin’in ne zaman Çinggis Kagan olduğu sorusunun cevabı araştırılmaktadır Yapılan tetkikler neticesinde Temüçin’in üç defa han seçildiği anlaşılmaktadır. Bunlardan birincisi Camuha ile Temüçin’in yaşadıkları yol ayrımı sonrasında olmuştur. Ancak bu seçimin ne zaman yapıldığı tam olarak bilinmemektedir. Bazı araştırmacılar oldukça geç dönemde kaleme alınmış bir kaynakta verilen 1189 tarihi ile bu seçimi özdeşleştirmektedirler. İkincisi 1203 yılında Temüçin’in, Kereyid hanı Ong’u yenilgiye uğrattıktan sonra yapılan han seçimidir. Üçüncüsü ise, 1206 yılında Naymanları mağlup ettikten sonra bütün Moğolistan halklarının Çinggis Kagan’a tabii olduğunu bildirmeye geldiği zaman yapılan hâkimiyet tayinidir. Ele aldığımız ana kaynaklar üzerinde yapılan detaylı araştırma neticesinde Temüçin’in 1203 yılında düzenlenen kurultayda Çinggis Kagan olarak isimlendirildiği görüşüne varılmıştır.