Zafer Şenocak’ın “Tehlikeli Akrabalık” Romanında ‘Öteki’

Abstract

Ev sahibi toplum tarafından yabancı olarak kabul edilen azınlık toplumun, kuşaklar arası kimlik ve yurt arayışı, artan göç sayısı ile sosyal bilimlerde olduğu kadar Edebiyat alanında da sıkça ele alınan konular arasında yer almaktadır. Göç sonucu ortaya çıkan toplumsal ve sosyal sorunlar, bu doğrultuda edebi eserlerin yazılmasına da yol açmıştır. Bu bağlamda Türkiye’den Almanya’ya göç, öteki olarak Türkler (göçmenler) ve kimlik arayışı edebiyata yansımış ve bu yansıma sonucunda yeni bir edebi tür olan göçmen edebiyatı ortaya çıkmıştır. Göçmen yazarlar, Almanya’da yaşayan Türklerin sorunlarını konu alan eserleri ile göçmenlerin sesi olmuş ve öteki olarak sürdürdükleri hayatlarını Dünya’ya duyurmuştur. Özellikle “biz” ve “öteki”’nin inşa edilmesindeki toplumsal pratikler, Zafer Şenocak gibi bu edebiyat türünün yazarlarının eserlerinde işlenen motifler arasında yer almıştır. Önceki çalışmalarda daha çok kimlik ve yurt arayışı üzerinden incelenen Zafer Şenocak’ın “Tehlikeli Akrabalık” romanı, bu çalışmada “biz” i tanımlamak için ortaya çıkan “öteki” motifi temelinde ele alınmıştır. Ötekinin anlaşılmasına katkıda bulunmak için klasik bakış açısından ziyade etnik temelli, medeniyet temelli, ekonomik temelli ve dinsel temelli sınıflandırılmalar yapılmıştır. Bu sınıflandırmalar sonucunda etnik bilincin uyanmasıyla etnik köken en sık ötekileştirme aracı olarak başvurulan ‘öteki’lerden biri olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca Oryantalist bakış açısı ile Batının üstün ve ideal, Doğunun ise geri kalmış bir medeniyet olarak tasvir edildiği görülmüştür. Güçsüz ve yoksulun, ayrıca kendi dinine mensup olmayan kişilerin de ötekileştirildiği, yapılan inceleme sonucunda anlaşılmıştır.