FAZI KONTROL GRAFİKLERİ İLE KLASİK KONTROL GRAFİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÜZERİNE BİR DENEME

Abstract

Ikinci Dunya Savasi sonrasinda onemi gittikce artan ve 19. Yuzyilin sonlarindan itibaren hem isletmeler hem de tuketiciler acisindan vazgecilmez bir kavram haline gelen kalitenin sureklilik kazanmasi icin isletmeler gerek uretim gerekse hizmet sektorunde olsun urettikleri urun veya hizmetlere ait kalite karakteristiklerini periyodik olarak kontrol etme cabasi icerisindedir. Kalitenin kontrol edilmesinde halen daha yaygin bir sekilde kullanilan klasik kontrol grafiklerinin yani sira son zamanlarda bircok alanda oldugu gibi kalite kontrol alaninda da fuzzy (fazi [1] ) mantik teorisi temelli kontrol grafiklerinin kullanimi da yayginlasmaya baslamistir. Bu calismada, kalite konusunda isletmeler icin daha hassas kalite kontrol olcumleri yapabilmeleri ve bununla birlikte isletmelerin daha dogru kararlar alabilmelerini saglayabilmek uzere klasik p-kontrol grafikleri ile fazi kontrol grafiklerinin karsilastirilmasi amaclanmistir. Bu amac dogrultusunda p kontrol grafikleri icin toplanan verilerin binom dagilima uyma varsayimi dikkate alinarak simulasyon teknigi ile veriler turetilmis ve analizler gerceklestirilmistir. Analizler sonucunda klasik p kontrol grafiklerinde kontrol sinirlari disinda cikan verilerin fazi kontrol grafiklerinde kontrol altinda oldugu gorulmustur. Bununla birlikte fazi kontrol grafiklerinin daha hassas olcumler yaparak isletmeleri gereksiz surec iyilestirme maliyetlerinden kurtarabildigi sonucuna ulasilmistir. [1] Armutlulu (2014: 22) yilindaki yayinlamis oldugu “Belirsizlik ve Fazi Aritmetigi Sosyal Bilimlerin Dili” adli kitabinda L.A. Zadeh’in “Fuzzy” kavrami icin vermis oldugu katki ve bu katkiya duymus oldugu sayginin yani sira kavramin Turkce literaturdeki “bulanik” ifadesinin “Fuzzy” kavramini tam karsilamadigini dusunmesinden dolayi “Fuzzy” kavrami icin “Fazi” ifadesini kullanmistir. Bu nedenle calisma da “Fuzzy” kavrami “Fazi” ifadesi kullanilarak ele alinacaktir.