Yayın:
ANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ KÜLLİYE DÜZENLEMESİNDE CAMİ VE MEDRESE’DE ORTAK AVLU KULLANIMI

Basit Görünüm
dc.contributor.authorDemi̇r, Hatice
dc.date.accessioned2026-01-04T12:57:28Z
dc.date.issued2019-07-06
dc.description.abstractAnadolu’da külliye mimarisi, Anadolu Selçukluları ilebirlikte 13. yüzyılda görülmeye başlar. İmaret olarak da bilinen bu yapıtoplulukları genelde cami ve medreseden oluşur. Külliyelerin en önemli ikiyapısı cami ve medrese ile avlunun plan şeması, birçok kültür çevresindenetkilenmiştir. Orta Asya Türk, Büyük Selçuklu ve Zengi mimarisi enönemlileridir. Anadolu Selçuklu külliyelerinde avlu, cami ve medreseplan şeması içerisinde bir kamusal alan oluşturacak şekilde düzenlenmiştir.Böylece tarihi süreç içerisinde, hem cami hem de medreseye ait ortak avludüzenlemesi, külliye plan şemasında yerini almıştır. Cami ve medrese için ortakavlu kullanımının erken ve öncül örnekleri Zengi mimarisinden etkilenen Artuklubölgesinde görülür. Mardin Şehidiye Mardin/Harzem Taceddin Mes’ud örnekleri,açık avlulu medrese plan düzenlemesi içerisinde “cami-yarım medresekaynaşmaları” olarak ortaya çıkar. 13. yüzyıl ile birlikte, Kayseri Hacı KılıçCami ve Medresesi örneğinde olduğu gibi mescid, medrese içerisinde planlanan küçükbir olmaktan çıkmış ve serbest tasarımlı bir birim olarak yerini almıştır. Avluise artık hem cami, hem medrese arasında ortak avlu olarak tasarlanmayabaşlamıştır. Daha sonra İlhanlı, Beylikler ve Erken Dönem Osmanlıkülliye kuruluşlarında, cami-medrese odaklı külliyelerde ortak avlu düzenlemesifarklı yorumlar ile gelişimini sürdürmüştür.
dc.description.urihttps://doi.org/10.20427/turkiyat.478383
dc.description.urihttps://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/755412
dc.description.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/turkiyat/issue/46907/478383
dc.identifier.doi10.20427/turkiyat.478383
dc.identifier.endpage166
dc.identifier.issn1305-5992
dc.identifier.openairedoi_dedup___::b90cf68224801094711c8ffeac12305e
dc.identifier.startpage143
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/37405
dc.publisherHacettepe University
dc.relation.ispartofHacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (HÜTAD)
dc.rightsOPEN
dc.subjectkülliye
dc.subjectcami
dc.subjectmedrese
dc.subjectAnadolu Selçuklu
dc.subjectortak avlu
dc.titleANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ KÜLLİYE DÜZENLEMESİNDE CAMİ VE MEDRESE’DE ORTAK AVLU KULLANIMI
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
local.api.response{"authors":[{"fullName":"DEMİR, Hatice","name":"Hatice","surname":"Demi̇r","rank":1,"pid":null}],"openAccessColor":"gold","publiclyFunded":false,"type":"publication","language":{"code":"und","label":"Undetermined"},"countries":null,"subjects":[{"subject":{"scheme":"keyword","value":"külliye;cami;medrese;Anadolu Selçuklu;ortak avlu"},"provenance":null}],"mainTitle":"ANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ KÜLLİYE DÜZENLEMESİNDE CAMİ VE MEDRESE’DE ORTAK AVLU KULLANIMI","subTitle":null,"descriptions":["Anadolu’da külliye mimarisi, Anadolu Selçukluları ilebirlikte 13. yüzyılda görülmeye başlar. İmaret olarak da bilinen bu yapıtoplulukları genelde cami ve medreseden oluşur. Külliyelerin en önemli ikiyapısı cami ve medrese ile avlunun plan şeması, birçok kültür çevresindenetkilenmiştir. Orta Asya Türk, Büyük Selçuklu ve Zengi mimarisi enönemlileridir. Anadolu Selçuklu külliyelerinde avlu, cami ve medreseplan şeması içerisinde bir kamusal alan oluşturacak şekilde düzenlenmiştir.Böylece tarihi süreç içerisinde, hem cami hem de medreseye ait ortak avludüzenlemesi, külliye plan şemasında yerini almıştır. Cami ve medrese için ortakavlu kullanımının erken ve öncül örnekleri Zengi mimarisinden etkilenen Artuklubölgesinde görülür. Mardin Şehidiye Mardin/Harzem Taceddin Mes’ud örnekleri,açık avlulu medrese plan düzenlemesi içerisinde “cami-yarım medresekaynaşmaları” olarak ortaya çıkar. 13. yüzyıl ile birlikte, Kayseri Hacı KılıçCami ve Medresesi örneğinde olduğu gibi mescid, medrese içerisinde planlanan küçükbir olmaktan çıkmış ve serbest tasarımlı bir birim olarak yerini almıştır. Avluise artık hem cami, hem medrese arasında ortak avlu olarak tasarlanmayabaşlamıştır. Daha sonra İlhanlı, Beylikler ve Erken Dönem Osmanlıkülliye kuruluşlarında, cami-medrese odaklı külliyelerde ortak avlu düzenlemesifarklı yorumlar ile gelişimini sürdürmüştür. "],"publicationDate":"2019-07-06","publisher":"Hacettepe University","embargoEndDate":null,"sources":["Crossref","Issue: 30 143-166","1305-5992","2822-6941","Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD)"],"formats":["application/pdf"],"contributors":null,"coverages":null,"bestAccessRight":{"code":"c_abf2","label":"OPEN","scheme":"http://vocabularies.coar-repositories.org/documentation/access_rights/"},"container":{"name":"Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (HÜTAD)","issnPrinted":"1305-5992","issnOnline":null,"issnLinking":null,"ep":"166","iss":null,"sp":"143","vol":null,"edition":null,"conferencePlace":null,"conferenceDate":null},"documentationUrls":null,"codeRepositoryUrl":null,"programmingLanguage":null,"contactPeople":null,"contactGroups":null,"tools":null,"size":null,"version":null,"geoLocations":null,"id":"doi_dedup___::b90cf68224801094711c8ffeac12305e","originalIds":["10.20427/turkiyat.478383","50|doiboost____|b90cf68224801094711c8ffeac12305e","50|tubitakulakb::9b63b5009a4f23b0caa1b57ceb68c499","oai:dergipark.org.tr:article/478383"],"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.20427/turkiyat.478383"}],"dateOfCollection":null,"lastUpdateTimeStamp":null,"indicators":{"citationImpact":{"citationCount":4,"influence":2.8988751e-9,"popularity":4.4866715e-9,"impulse":0,"citationClass":"C5","influenceClass":"C5","impulseClass":"C5","popularityClass":"C4"}},"instances":[{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.20427/turkiyat.478383"}],"type":"Article","urls":["https://doi.org/10.20427/turkiyat.478383"],"publicationDate":"2019-07-06","refereed":"peerReviewed"},{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.20427/turkiyat.478383"}],"type":"Article","urls":["https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/755412"],"refereed":"nonPeerReviewed"},{"alternateIdentifiers":[{"scheme":"doi","value":"10.20427/turkiyat.478383"}],"type":"Article","urls":["https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkiyat/issue/46907/478383"],"publicationDate":"2018-11-04","refereed":"nonPeerReviewed"}],"isGreen":false,"isInDiamondJournal":false}
local.import.sourceOpenAire

Dosyalar

Koleksiyonlar

Publications