Kültürel ve kurumsal mesafenin ihracat üzerine etkisi: Türkiye örneği

Abstract

Küreselleşmenin son zamanlarda hız kazanması ile birlikte ülkeler arasındaki sermaye hareketliliği de oldukça önemli hale gelmiştir. Bu noktada gelişmiş ülkelerin belli başlı alanlarda avantajları olmasına rağmen; gelişmekte olan ülkelerin ekonomik gelişimlerini gerçekleştirmek adına daha atılgan bir rol üstlenmesi beklenmektedir. İşletmelerin ticari faaliyetlerini ulusal alanlardan uluslararası alanlara taşıması ile başlayan uluslararasılaşma hareketi; uluslararası ticarette ilgi gören bir konudur. Bu konu üzerinde, işletmelerin uluslararasılaşması bağlamında sıklıkla çalışılan, gelişmiş ülke odaklı çalışmaların yanında gelişmekte olan ülke odaklı çalışmaların yapılması da oldukça önemlidir. Bu kapsamda çalışmanın amacı Türkiye bağlamında kültürel ve kurumsal mesafenin ihracat üzerine etkisini tespit etmektir. Çalışmada ayrıca kültürel ve kurumsal mesafenin doğrudan etkisinin yanı sıra alt boyutlarının bağımlı değişken üzerindeki etkisinin incelenmesine odaklanılmaktadır. Bu bağlamda bağımsız değişkenler çerçevesinde Türkiye’nin ihracat gerçekleştirdiği 75 ülke örneklem olarak belirlenmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak uluslararasılaşma stratejilerinden biri olan ihracat verileri dikkate alınmıştır. Çalışmada bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde etkisinin test edilebilmesi için iki ana hipotez belirlenmiş ve Türkiye bağlamında çalışma tasarlandığından dolayı ülkelerin gelişmişlik durumları göz önüne alınarak üçüncü hipotez ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre kültürel mesafe alt boyutlarından “bireysellik” bağımlı değişken üzerinde anlamlı etkiye sahip iken; güç mesafesi, erkeklik/dişilik, belirsizlikten kaçınma, uzun dönemli uyum sağlama ve hoşgörü/kısıtlama boyutlarının anlamlı etkiye sahip olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte kurumsal mesafenin düzenleyici, normatif ve bilişsel alt boyutlarının bağımlı değişken üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu ve ihracat miktarının ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmektedir.