Sağlık Haberciliği Kavramı Üzerine Yapılan Çalışmaların VOSviewer ile Bibliyometrik Analizi

Abstract

Sağlıklı olmanın önemli aşamalarından biri insanın sosyal bir varlık olmasıdır. Aile ve çevreyle başlayan sosyalleşme aynı zamanda iletişimle beraber sosyal öğrenmeyi de başlatmaktadır. Gerek ailenin öğretileri gerekse çevrenin tatbikleri, bilinçli veya bilinçsiz öğrenilmiş bilgiye dayanmakta, sosyalleşme bilgiyle mümkün olmaktadır. Kitle iletişiminin sunduğu imkânlar, bilgiye ulaşmayı kolaylaştırmaktadır. “Doğru” bilgi insanlara fayda sağlarken “yanlış ve/veya bozulmuş” bilgi ciddi problemlere yol açabilmektedir. Enformasyonun bu denli arttığı bir çağda, her konunun uzmanı olmak mümkün olmayacağından, insanlar ihtiyacı olan bilginin, uzmanlar tarafından yapılan yorumlarını takip etmektedir. İnsanların uzman yorumlarına ihtiyaç duydukları konuların başında da sağlık gelmektedir. Çünkü hayatı idame ettirebilmenin başat koşulu “sağlıklı” olmaktır. Her zaman sağlık kuruluşlarına gidemeyen halkın birincil haber kaynağı kitle iletişim araçları olmaktadır. Sağlık haberciliği, tıbbi gelişmeleri toplumla paylaşma işidir. Halk sağlığını olumlu veya olumsuz etkileme gücü bulunmaktadır. Yanlış veya yanıltıcı haberler ciddi halk sağlığı tehdidine kapı aralayabilir. Bu sebeple sağlık haberciliği konusunda oluşan literatür önem kazanmaktadır. Bu çalışmada halk sağlığı için önemli parametrelerden olan “sağlık haberciliğinin”, nicel veriler ve sayısal göstergeler eşliğinde, hangi ülke, hangi kurum ve hangi kişiler tarafından akademik çalışmalara konu edinildiği ve bunlar arasındaki ölçülebilir ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. Vosviewer programı yardımıyla “sağlık haberciliği” anahtar kelimesiyle “Web of Science” veri tabanında yapılan tarama bibliyometrik analize tabi tutulmuştur. Ülkeler, kurumlar ve araştırmacılar temelli ağ haritaları oluşturulmuş, öne çıkanlar ayrıntılı değerlendirilmiştir.