Mahperi Huand Hatun'un Hristiyan ve Bani Kimliği

Abstract

In this study, Mahperi Huand Hatun, one of the important Anatolian Seljukian female patron and her donorship have been handled through her Christian identity. The ethnicity of Mahperi Huand Hatun who was one of the three wives of Sultan Alâeddin Keykubad and mother of Gıyaseddin Keyhüsrev II was controversial. The researchers view about this subject also controversial. According to some researchers she could have an Armenian ethnicity whereas to others she could have a Greek identity. Another controversial point about her was whether she was converted to Islam or not. At the centre of all these discussions, she received the title Saffetü’d-dünya ve’d-din which was given to the mother of Seljukian Sultans. Among the buildings which she financed, there were a complex, a zawiya and several caravansaries. It is so remarkable that Kayseri and its surroundings were selected deliberately for her donorship and there was no patronage facility in Dârü’l-Mülk Konya which was the capital city of Seljuk State. In this context, Kayseri region should have an importance for her. In the scope of the work, we tried to reach to a conclusion through the buildings that she financed and the publications related with her.

Bu çalışmada, 13. yüzyıl Anadolu Selçuklu dönemi kadın banilerinden Mahperi Huand Hatun ve yaptırmış olduğu eserler, onun Hristiyan kimliği üzerinden ele alınmıştır. Sultan Alâeddin Keykubad’ın üç eşinden birisi ve Sultan II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in annesi olan Mahperi Huand Hatun’un etnik kökeni tartışmalıdır. Araştırmacılardan bazıları Ermeni, bazıları Rum kökenli olduğu görüşündedir. Kendisi ile ilgili bir diğer tartışmalı nokta ise, Müslüman olup olmadığı konusudur. Mahperi Huand Hatun bu tartışmalar devam ederken, Anadolu Selçuklu Sarayında sultan annelerine verilen Saffetü’d-dünya ve’d-din unvanını almıştır. Mahperi Huand Hatun; bir külliye, bir zaviye ve birkaç tane de han yaptırmıştır. Yapıların yer seçiminde Kayseri ve çevresinin seçilmiş olması ve Dârü’l-Mülk Konya’da tek bir yapı yaptırılmamış olması dikkat çekicidir. Bu bağlamda, Kayseri ve çevresi kendisi için önemli bir bölge olmalıdır.Çalışma kapsamında; Mahperi Huand Hatun’un yaptırmış olduğu eserler ve diğer yayınlar üzerinden bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.