Öğretmen Adaylarının “Su Kirliliği” Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının Veri Çeşitlemesi Yoluyla Belirlenmesi

Abstract

Su kirliliği insanların hayatları boyunca baş etmeleri gereken bir sorundur. Gelişen teknoloji ve yeniliklere rağmen su kirliliği gün geçtikçe artmakta ve sanayi gelişimi ile bu süreç daha da hızlanmaktadır. Bu konuya eğitim bilimleri açısından bakıldığında özellikle su kirliliği bilincinin gelişmesi ve eğitimle bu sürecin desteklenmesi büyük önem arz etmektedir. Bu araştırmada toplumda büyük bir sorumluluğu bulunan ve geleceğin öğretmenleri olacak öğretmen adaylarının, su kirliliği konusundaki metaforik algılarının veri çeşitlemesi yoluyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 11 farklı bölümdeki öğretmen adaylarının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinden oluşan 4 farklı uygulama yapılmıştır. Bu uygulamalar; metafor çalışması (olgu bilim-fenomenoloji), yarı yapılandırılmış bireysel ve odak grup görüşmesi, meta-tematik analiz ve tarama (ölçek uygulama) çalışmasıdır. Metafor uygulamasında “Su kirliliği……………………gibidir/benzer. Çünkü……………………” şeklinde açık uçlu bir sorunun tamamlanması istenmiş, görüşme uygulamalarında araştırmacılar tarafından geliştirilmiş 3 görüşme sorusunun cevaplandırılması beklenmiş, meta-tematik analiz sürecinde ilgili alan yazının çeşitli tema ve alt temalar çerçevesinde incelenmesi ve tarama uygulamasında daha önce geçerliği ve güvenirliği sağlanmış 5’li likert türünde bir ölçek kullanılarak veri toplanması sağlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler nicel ve nitel veri analizi basamakları kullanılarak analiz edilmiştir. Veri tablo, grafik ve doğrudan alıntılar şeklinde sunulmuştur. Metaforik algıların belirlenmesi için yapılan bu çalışma neticesinde öğretmen adaylarının algıları birçok farklı açıdan ele alınmış ve birbirini destekler nitelikte sonuçlara ulaşılmıştır. Son yıllarda alan yazında sıkça karşılaşılan ve özellikle eğitim-öğretimle ilgili alanlarda yapılan birçok araştırmaya temel teşkil eden metafor kavramı kullanılarak ve önemi her geçen gün daha da artan su kirliliği konusuna dikkat çekilerek yapılan bu araştırmanın alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.