Yayın:
Müslüman Dindarlık Tipolojileri ile Diğerkâmlık Arası İlişkilerin İncelemesi: Ültimatom ve Diktatör Oyunu Uygulaması

Basit Görünüm
dc.contributor.authorKIRIŞ, Şemsettin
dc.contributor.authorDİLEK, Serkan
dc.date.accessioned2026-01-04T15:31:04Z
dc.date.issued2021-06-30
dc.description.abstractBatı kökenli iktisat teorisi Homoeconomicus birey varsayımını merkeze koyarak ilerlemiştir. Rasyonel bireyler fayda ve karlarını maksimize etmeye yönelik davranarak iktisadi kararlarını vermektedirler. Herkesin kendi çıkarını düşündüğü bir ekonomide dışsal müdahaleye gerek kalmadan iktisadi denge ortaya çıkmaktadır. Ancak İslamiyet insanlara iktisadi kararlarını verirken daha diğerkâm davranmalarını tavsiye etmektedir. Kuran-ı Kerim ve sünnete göre insanlar sadece kendi çıkarlarını değil çevrelerindeki insanları da düşünmeli, paylaşımcı olmalıdırlar. Bu durum ise İslam ekonomisi ile Batı kökenli iktisat teorilerinin aralarındaki temel farklardan birini ortaya çıkarmaktadır. Diğer yandan geleneksel dindarların iktisadi kararlarını verirken daha diğerkâm davranmaları beklentisi de ortaya çıkmaktadır. Davranışsal iktisat üzerine yapılan araştırmalar 1970’lerin sonundan itibaren artış kaydetmiştir. Ultimatom, Diktatör ve Kamu malı oyunları ile gerçekleştirilen akademik araştırmalar insanların karar verme süreçleri hakkında var olan belirsizliği ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Bu tür oyunlar aynı zamanda insanların ne kadar paylaşımcı olduklarını da ortaya çıkarmak amacıyla akademik araştırmalarda kullanılmışlardır. Diğer bir deyişle bu oyunlar insanların diğerkâm davranıp davranmadıklarını araştırmıştır. Bu çalışmanın amacı insanların iktisadi kararlarının dindarlık tipolojilerine (geleneksel, seküler, popüler) göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu amaçla Türkiye’de bulunan insanlar üzerine 01.10.2020 ile 31.12.2020 tarihleri arasında internet üzerinden bir anket uygulanmıştır. Bu ankette ultimatom ve diktatör oyunlarıyla ilgili literatürde sorulan sorular kullanılmıştır. Bu anket sonuçlarına göre insanlar adil olmadığını düşündükleri teklifleri genelde reddetmekte, geleneksel dindarlar daha paylaşımcı davranmaktadırlar. Geleneksel dindarlar iktisadi kararlarını verirken daha diğerkâm davranmaktadırlar. Dindarlık tipolojileri ve İslamiyet’in insan davranışlarını etkilediği ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar Avrupa ve Müslüman topluluklarda verilen iktisadi kararların birbirinden farklı olabileceğini ortaya çıkarmaktadır. Buna ilaveten sonuçlar, dindarlık ve fedakârlık konularında yapılabilecek yeni çalışmalar için ilham vermektedir.
dc.description.urihttps://doi.org/10.15869/itobiad.883683
dc.description.urihttp://www.itobiad.com/tr/download/article-file/1590065
dc.description.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/itobiad/issue/62559/883683
dc.identifier.doi10.15869/itobiad.883683
dc.identifier.eissn2147-1185
dc.identifier.endpage1492
dc.identifier.openairedoi_dedup___::01d026f5a564e7ac2059d08ac63f513e
dc.identifier.orcid0000-0002-1226-9811
dc.identifier.orcid0000-0002-0393-4509
dc.identifier.startpage1470
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/38879
dc.identifier.volume10
dc.publisherJournal of the Human and Social Sciences Researchers
dc.relation.ispartofİnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
dc.rightsOPEN
dc.subjectEconomics
dc.subjectDiğerkâmlık
dc.subjectBencillik
dc.subjectDavranışsal İktisat
dc.subjectDindarlık Tipolojileri
dc.subjectDindarlık
dc.subjectÜltimatom Oyunu
dc.subjectDiktatör Oyunu
dc.subjectKamu Malı Oyunu
dc.subjectAltruism
dc.subjectSelfishness
dc.subjectBehavioral Economics
dc.subjectPiety typologies
dc.subjectReligiousness
dc.subjectUltimatum Game
dc.subjectDictator Game
dc.subjectPublic Goods Game
dc.subjectEkonomi
dc.titleMüslüman Dindarlık Tipolojileri ile Diğerkâmlık Arası İlişkilerin İncelemesi: Ültimatom ve Diktatör Oyunu Uygulaması
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
local.api.response{"authors":[{"fullName":"Şemsettin KIRIŞ","name":"Şemsettin","surname":"KIRIŞ","rank":1,"pid":{"id":{"scheme":"orcid_pending","value":"0000-0002-1226-9811"},"provenance":null}},{"fullName":"Serkan DİLEK","name":"Serkan","surname":"DİLEK","rank":2,"pid":{"id":{"scheme":"orcid","value":"0000-0002-0393-4509"},"provenance":null}}],"openAccessColor":"gold","publiclyFunded":false,"type":"publication","language":{"code":"und","label":"Undetermined"},"countries":null,"subjects":[{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Economics"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Diğerkâmlık;Bencillik;Davranışsal İktisat;Dindarlık Tipolojileri;Dindarlık;Ültimatom Oyunu;Diktatör Oyunu;Kamu Malı Oyunu"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"FOS","value":"0502 economics and business"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"FOS","value":"05 social sciences"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Altruism;Selfishness;Behavioral Economics;Piety typologies;Religiousness;Ultimatum Game;Dictator Game;Public Goods Game"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Ekonomi"},"provenance":null}],"mainTitle":"Müslüman Dindarlık Tipolojileri ile Diğerkâmlık Arası İlişkilerin İncelemesi: Ültimatom ve Diktatör Oyunu Uygulaması","subTitle":null,"descriptions":["<jats:p xml:lang=\"tr\">Batı kökenli iktisat teorisi Homoeconomicus birey varsayımını merkeze koyarak ilerlemiştir. Rasyonel bireyler fayda ve karlarını maksimize etmeye yönelik davranarak iktisadi kararlarını vermektedirler. Herkesin kendi çıkarını düşündüğü bir ekonomide dışsal müdahaleye gerek kalmadan iktisadi denge ortaya çıkmaktadır. Ancak İslamiyet insanlara iktisadi kararlarını verirken daha diğerkâm davranmalarını tavsiye etmektedir. Kuran-ı Kerim ve sünnete göre insanlar sadece kendi çıkarlarını değil çevrelerindeki insanları da düşünmeli, paylaşımcı olmalıdırlar. Bu durum ise İslam ekonomisi ile Batı kökenli iktisat teorilerinin aralarındaki temel farklardan birini ortaya çıkarmaktadır. Diğer yandan geleneksel dindarların iktisadi kararlarını verirken daha diğerkâm davranmaları beklentisi de ortaya çıkmaktadır. Davranışsal iktisat üzerine yapılan araştırmalar 1970’lerin sonundan itibaren artış kaydetmiştir. Ultimatom, Diktatör ve Kamu malı oyunları ile gerçekleştirilen akademik araştırmalar insanların karar verme süreçleri hakkında var olan belirsizliği ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Bu tür oyunlar aynı zamanda insanların ne kadar paylaşımcı olduklarını da ortaya çıkarmak amacıyla akademik araştırmalarda kullanılmışlardır. Diğer bir deyişle bu oyunlar insanların diğerkâm davranıp davranmadıklarını araştırmıştır. Bu çalışmanın amacı insanların iktisadi kararlarının dindarlık tipolojilerine (geleneksel, seküler, popüler) göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu amaçla Türkiye’de bulunan insanlar üzerine 01.10.2020 ile 31.12.2020 tarihleri arasında internet üzerinden bir anket uygulanmıştır. Bu ankette ultimatom ve diktatör oyunlarıyla ilgili literatürde sorulan sorular kullanılmıştır. Bu anket sonuçlarına göre insanlar adil olmadığını düşündükleri teklifleri genelde reddetmekte, geleneksel dindarlar daha paylaşımcı davranmaktadırlar. Geleneksel dindarlar iktisadi kararlarını verirken daha diğerkâm davranmaktadırlar. Dindarlık tipolojileri ve İslamiyet’in insan davranışlarını etkilediği ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar Avrupa ve Müslüman topluluklarda verilen iktisadi kararların birbirinden farklı olabileceğini ortaya çıkarmaktadır. Buna ilaveten sonuçlar, dindarlık ve fedakârlık konularında yapılabilecek yeni çalışmalar için ilham vermektedir.</jats:p>"],"publicationDate":"2021-06-30","publisher":"Journal of the Human and Social Sciences Researchers","embargoEndDate":null,"sources":["Crossref","Volume: 10, Issue: 2 1470-1492","2147-1185","Journal of the Human and Social Science Researches","İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi"],"formats":["application/pdf"],"contributors":null,"coverages":null,"bestAccessRight":{"code":"c_abf2","label":"OPEN","scheme":"http://vocabularies.coar-repositories.org/documentation/access_rights/"},"container":{"name":"İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi","issnPrinted":null,"issnOnline":"2147-1185","issnLinking":null,"ep":"1492","iss":null,"sp":"1470","vol":"10","edition":null,"conferencePlace":null,"conferenceDate":null},"documentationUrls":null,"codeRepositoryUrl":null,"programmingLanguage":null,"contactPeople":null,"contactGroups":null,"tools":null,"size":null,"version":null,"geoLocations":null,"id":"doi_dedup___::01d026f5a564e7ac2059d08ac63f513e","originalIds":["10.15869/itobiad.883683","50|doiboost____|01d026f5a564e7ac2059d08ac63f513e","oai:dergipark.org.tr:article/883683","50|tubitakulakb::d4cf3a4338421128c0555e17ea4cae56"],"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.15869/itobiad.883683"}],"dateOfCollection":null,"lastUpdateTimeStamp":null,"indicators":{"citationImpact":{"citationCount":2,"influence":2.5851628e-9,"popularity":3.1526153e-9,"impulse":2,"citationClass":"C5","influenceClass":"C5","impulseClass":"C5","popularityClass":"C5"}},"instances":[{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.15869/itobiad.883683"}],"type":"Article","urls":["https://doi.org/10.15869/itobiad.883683"],"publicationDate":"2021-06-30","refereed":"peerReviewed"},{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.15869/itobiad.883683"}],"type":"Article","urls":["http://www.itobiad.com/tr/download/article-file/1590065"],"refereed":"nonPeerReviewed"},{"alternateIdentifiers":[{"scheme":"doi","value":"10.15869/itobiad.883683"}],"type":"Article","urls":["https://dergipark.org.tr/tr/pub/itobiad/issue/62559/883683"],"publicationDate":"2021-02-20","refereed":"nonPeerReviewed"}],"isGreen":false,"isInDiamondJournal":false}
local.import.sourceOpenAire

Dosyalar

Koleksiyonlar

Publications