İşitme Yetersizliği Olan Öğrencilere İbadet, Sure ve Kur’an-ı Kerim Öğretimine İlişkin Öğretmen Görüşleri

Abstract

İşitme yetersizliği sebebi ile işitme engeli olan bireylerin konuşmayla ilgili gelişimleri geciktiği için zihinsel ve toplumsal gelişimlerinde de gecikmeler yaşanmaktadır. Bundan dolayı işitme yetersizliği olan çocuklara işitme engelliler için açılan özel eğitim ilkokullarında, ortaokullarında ve liselerinde eğitim verilmektedir. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi(DKAB) dersi de bahsedilen okullarda okutulan derslerdendir. DKAB dersi öğretim programında ibadet öğretimi kapsamında namaz, oruç, hac, zekat gibi ibadetlere yer verilmekte, dua ve surelerin öğretimi yer almaktadır. Kur’an-ı Kerim dersi de bu okullarda okutulan seçmeli dersler arasındadır. Bu araştırmada işitme engelliler ortaokulları DKAB derslerinde ibadet, sure ve Kur’an-ı Kerim öğretiminde karşılaşılan sorunları DKAB öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda çeşitli boyutlarıyla ortaya koymak amaçlanmıştır. İşitme engelliler ortaokullarında bu derslere giren öğretmenler, DKAB derslerinin problemlerini, işitme yetersizliği olan öğrencilerin derslerde karşılaştığı sorunları, bizzat yaşayarak bilmektedirler. DKAB öğretmenlerinin görüşlerini derinlemesine ifade edebilecekleri düşüncesi ile araştırma yöntemi olarak nitel araştırma belirlenmiştir. Türkiye’de farklı illerde bulunan yukarıda bahsettiğimiz ortaokullarda derse giren Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerine yönelik hazırlanan görüşme formları açık uçlu görüşme stratejisi ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak uygulanmıştır. Uygulama sonrasında formlara aktarılan görüşme kayıtları çözümleme belgesine aktarılarak analiz edilmiştir. Daha sonra nvivo ve excel programları kullanılarak grafikler oluşturularak, belirlenen temalara uygun elde edilen verilerin frekans ve yüzdelikleri hesaplanmıştır. Bu çalışmalar sonunda ortaya çıkan bulgular değerlendirilmiş ve son bölümde de sonuç ve öneriler paylaşılmıştır. Çıkan sonuçlara bakıldığında araştırma yaptığımız öğrencilerin şekilsel olarak ibadetleri kolay öğrendikleri, ibadetlerin somut olarak öğretilebildiği ve öğrencilerin tecrübe ederek ibadetleri öğrendiklerinin belirtildiği görülmektedir. Dua, sure ve Kur’an öğretimi sırasında zorluklar yaşandığı, bu öğrencilere dua ve sure öğretiminin nasıl yapılması gerektiğiyle ilgili öğretmenlerin farklı görüşleri olduğu, dua, sure ve Kur’an-ı Kerim öğretimi konusunda karışıklığın giderilmesi ve ortak yöntemin uygulanması gerektiği görülmüştür.