Sosyal bilgilerde okul dışı öğrenme ortamları: lisansüstü çalışmalara ait bir inceleme

Abstract

Okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencilerin öğrenmelerine olan etkisine dair literatürde çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Yapılan araştırmaların disiplinlere göre ayrı ayrı ele alınması o disiplinlerde araştırma yapanlar için önemli bir veri kaynağı oluşturacaktır. Bu araştırmada Türkiye’de Sosyal Bilgiler eğitimi alanında okul dışı öğretim ortamları konusunu içeren lisansüstü araştırmalar incelenmiştir. Araştırmanın kapsamını 2010 yılı ile 2024 yılı arasında yayınlanan lisansüstü çalışmalar oluşturmaktadır. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman analizidir. Araştırma sonucunda Sosyal Bilgiler eğitimi alanında okul dışı öğrenme ortamları ile ilgili tezlerin sınırlı olduğu; yüksek lisans tezlerinin çoğunlukta iken, doktora tezlerinin ise çok az olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmaların araştırma desenlerine bakıldığında ise; nitel yöntemlerin daha çok tercih edildiği tespit edilmiştir. Çalışmaların en az olduğu dönem 2010-2020 yılları arasındadır. Bu konuda 2020 yılından itibaren yıllık bazda yapılan çalışmaların sayısı artmaya başlamış, en fazla çalışma ise 2023 yılında yapılmıştır. Okul dışı öğretim ortamı olarak en fazla müzelerin kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda Sosyal Bilgiler eğitiminde okul dışı öğretim kavramına 2020 yılından itibaren daha çok önem verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından elde edilen diğer veriler ışığında okul dışı öğretim ortamlarının Sosyal Bilgiler eğitimindeki önemini ortaya çıkarabilecek nitelikli çalışmalara ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır.