Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki 37 HK. 2817 Envanter Numaralı Kur’ân-I Kerim’in Sûre Başı Tezhipleri

Abstract

Müslümanlar için kutsal sayılan, İslamiyet’in temsilcisi ve aktarıcısı rolünü üstlenen Kur’ân-ı Kerim, sanatsal açıdan da değer arz etmektedir. Bünyesinde taşıdığı kitap sanatları ve bu sanatlar içerisinde yer alan tezhip sanatının her bir detayı dönemine, üslubuna, yapan sanatkârın yeteneğine göre Kur’an-ı Kerimleri önemli kılan unsurlardandır. Kur’an-ı Kerimlerin en eski örnekleri, tezhip sanatında sayfaları süsleme geleneğinin bu kutsal kitapla başladığı ve tezhip sanatının gelişimine büyük ölçüde katkı sunduğunu ortaya çıkarmaktadır. Bu eserlere örnek teşkil eden ve Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesi’nde muhafaza edilen 37 Hk. 2817 envanter numaralı Kur’ân-ı Kerim, tezhip sanatı açısından sûre başı süslemelerinin analizi çerçevesinde değerlendirilmiş, bu sûre başı tezhipleri renk, motif ve kompozisyon özellikleri bakımından oluşturulan pafta türüne göre 7 grupta incelenmiştir. Eserdeki sûre başı tezhipleri daha önce sanatsal açıdan herhangi bir çalışmaya konu edilmediğinden dolayı tercih edilmiş, eserin dönem özelliklerinin ait olduğu dönemle kıyaslanıp, bu özellikleri taşıyıp taşımadığı, diğer dönemlerle hangi açıdan benzer özellik gösterdiği ortaya çıkarılmaya çalışılmış, yapılan bu ve benzeri çalışmalar doğrultusunda belge niteliği taşıması ve aktarıcı rol üstlenmesi açısından önemli görülmüştür.