II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE MISIR VE URABİ PAŞA HAKKINDA BİR LAYİHA

Abstract

1876’da Meşrutiyet vaadiyle tahta çıkan Sultan II. Abdülhamid, uzun süren hükümranlığı boyunca geniş Osmanlı ülkesinin topraklarını koruyabilmek, Avrupa’nın büyük devletlerinin saldırılarından korumak, içeride ve dışarıda güvenliği sağlayabilmek adına politikalar geliştirmiştir. Bilhassa Ortadoğu topraklarında İngiltere ve Fransa’nın sömürgecilik faaliyetlerine karşı İslamcılık anlayışı ile hareket etmiş ve bu noktada Batı’dan gelen her türlü yeni fikir ve hareketi de tehlikeli bulmuştur. Bunlara karşı bilgi sahibi olarak önceden tedbir almayı temel prensibi haline getiren Sultan, ülkenin stratejik bölgelerine gönderdiği görevlilerinden raporlar hazırlamalarını istemiştir. Sultan Abdülhamid döneminde önemli bilgiler içeren çok sayıda layiha-rapor merkeze ulaştırılmıştır. Bunlardan bir kısmı da Mısır hakkındadır. Mısır, stratejik konumu ve bereketli toprakları sebebiyle Osmanlı Devleti için her zaman hassas bir bölge olmuştur. Burada yaşanan gelişmeler mümkün olduğunca yakından takip edilmiştir. Mehmed Ali Paşa’nın valiliği ile başlayan özerk yönetimin sınırları zaman içerisinde genişlemiş ve Sultan Abdülhamid dönemi artan yetki mücadelesinin bölgede İngiliz nüfuzunu kalıcı hale getirmesiyle son bulmuştur. Sultan, bölgeyi yeniden Osmanlı merkezine bağlı hale getirmek için saltanatının sonuna kadar bilgi edinmeye devam etmiştir.