Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sınıf Yönetimine İlişkin Bilişsel Algılarının Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının sınıf yönetimine ilişkin bilişsel algılarını incelemektir. Çalışma kesitsel tarama araştırma yönteminden faydalanılarak yürütülmüştür. Araştırma örneklemini bir devlet üniversitesinde fen bilgisi öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 64 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak iki kısımdan oluşan “Sınıf Yönetimine Yönelik Algı Formu” kullanılmıştır. Formun ilk kısmında metaforik algıları belirlemek amacıyla sınıf yönetimiyle ilgili açık uçlu bir soru yöneltilmiştir. İkinci kısımda ise Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) uygulanmıştır. Öğretmen adaylarının ürettikleri metaforik cümleler ve KİT ile yazmış oldukları sınıf yönetimini tanımlayıcı cümleler içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir. KİT aracılığıyla ‘‘sınıf yönetimi’’, ‘‘öğretmen’’, ‘‘yönetici’’ ve ‘‘lider’’ anahtar kavramlarıyla ilgili türetilmiş kelimeler frekans tabloları ve kavram ağı oluşturularak yorumlanmıştır. Öğretmen adaylarının sınıf yönetimiyle ilgili en çok ‘‘aile’’ metaforunu kullandıkları tespit edilmiştir. Ön plana çıkan metaforik kategori “kontrol etmek” olmuştur. Sınıf yönetimi anahtar kavramı diğer bir anahtar kavram olan öğretmen kelimesi ile ilişkilendirilmektedir. Öğretmen ve lider anahtar kavramları karşılıklı olarak birbirlerini çağrıştırmaktadırlar. Yönetici anahtar kavramı da en çok müdür kelimesi ile ifade edilmiştir. Öğretmen adayları; kavram ağına göre sınıf yönetimi, öğretmen ve yönetici anahtar kavramlarını okul kelimesinin etrafında toplamaktadır. Sınıf yönetimine yönelik tanımlayıcı cümleler disiplin, iletişim, plan-program ve zaman yönetimi kavramlarını işaret etmektedir.