İlkokul 4. Sınıf Düzeyindeki Hikâye Kitaplarının Çocuk Edebiyatı Yapıtlarında Bulunması Gereken Özellikler ve Şiddet Unsurları Açısından Değerlendirilmesi

Abstract

Çocukların erken yaşlarda düzeylerine uygun kaliteli edebiyat eserleriyle tanıştırılmaları, onların sosyal ilişkilerde deneyim kazanmalarına, dil ve görselliğin sunduğu estetik ve etkiyi keşfetmelerine imkân tanır. Bu süreç, çocukların duygusal gelişimlerine ve düşünce yapılarının şekillenmesine önemli katkılar sağlar ve edebiyat eserleriyle kurulan bu erken bağ, çocukların okuma-yazma, yorumlama, eleştirel ve yaratıcı düşünme gibi temel becerileri geliştirmelerine yardımcı olur. Bu çalışmada, ilkokul dördüncü sınıf düzeyindeki hikâye kitaplarının, çocuk edebiyatı yapıtlarında bulunması gereken özellikler ve şiddet unsurları açısından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda amaçlı örnekleme yöntemiyle içerisinde 41 hikâye bulunan 11 kitaptan oluşan değerler eğitimi seti seçilmiş ve hikâyeler “Çocuklara Seslenen Yazınsal ya da Öğretici Kitapları Değerlendirme Ölçeği” ve “Şiddet Unsurları Belirleme Formu” kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır ve veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, hikâye kitaplarının çoğunlukla “ortalama” ile “iyi” arasında bir değere sahip olduğunu ortaya koyarken; bir kitap hariç diğer kitaplarda şiddet unsurlarına yer verildiğini göstermektedir. Ayrıca kitaplarda, Türkçenin anlatım gücü ve olanaklarının çocukların seviyesine uygun şekilde kullanıldığı ve örnek alabilecekleri bir dil ve anlatım çerçevesinin oluşturulduğu görülmektedir.