Bağımsızlık Sonrası Dönemde İç ve Dış Göçün Bişkek Kentinde Ortaya Çıkan Mekânsal Ayrışma Üzerindeki Etkileri

Abstract

Bağımsızlık sonrası Kırgızistan’da gerçekleşen sosyalist ekonomik sistemden liberal ekonomik sisteme geçiş süreci, ülkedeki tarımsal ve kolektif işletmelerin kapanması, kırsal alandaki toprak kıtlığı ve işsizlik ülkede iç ve dış göçü tetiklemiştir. Bazı insanlar iş bulma umuduyla Rusya’ya göç ederken, ülke içinde kalan insanlar için Bişkek göç merkezi haline gelmiştir. İç göçle artan kent nüfusunun konut ihtiyaçlarının karşılanmaması sonucu Bişkek çevresi gecekondulaşırken, belli bir kesim ise dış göçmenler tarafından aktarılan dövizlerle aldıkları ayrıcalıklı konutlara taşınmaktadır. Bu gelişmeler Sovyet Birliği’nin dağılmasının ardından Bişkek kentinin kentsel alanlarının büyük bir değişime uğrayarak yeniden şekillenmesine neden olmuş ve mekânsal ayrışmayı kaçınılmaz hale getirmiştir. Sosyalizm sonrası ortaya çıkan yoksul mahallelerin yanı sıra yeni elit yerleşim alanları Bişkek kentindeki mekânsal ayrışmanın en belirgin örnekleridir. Bu bağlamda göç hareketlerinin göç eden birey üzerinde etkisi olduğu kadar göç alan kentsel alanın değişim ve dönüşüm süreci üzerinde de önemli etkileri olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı bağımsızlık sonrası Kırgızistan’ın benimsediği neo-liberal politikalar sonucu gerçekleşen iç ve dış göçün ülkenin sanayi ve kültür merkezi olan Bişkek kentinde ortaya çıkan mekânsal ayrışma üzerindeki etkilerini incelemektir.