Prenatal Dönemde Cep Telefonu Radyasyonuna Maruziyetin Sıçan Testis Dokusunda Demir Bağımlı Hücre Ölümü Üzerine Etkileri

Abstract

Erkek üreme sistemi, elektromanyetik alanlardan duyarlılığı nedeniyle en çok etkilenen biyolojik sistemlerden biridir. Cep telefonlarından yayılan yüksek frekanstaki elektromanyetik alan radyasyonunun (EMA) erkek üreme sistemini olumsuz etkilediği daha önce yapılan çalışmalarda ortaya konulmuştur. Bu çalışmalar EMA’nın erkek üreme sistemi üzerindeki olumsuz etkilerinin altında yatan mekanizma olarak ROS oluşumunun önemli olduğunu öne sürmüşlerdir, fakat ROS oluşturan etkenler tam olarak belirli değildir. Literatürdeki bilgiler apoptoz ve nekroz yolağı üzerine yoğunlaşsa da farklı ölüm mekanizmalarının EMA kaynaklı üreme hasarındaki yeri belirsizdir. Bu bağlamda çalışmamızda EMA tarafından indüklenebildiği bilinen demir bağımlı hücre ölüm yolağı olan ferroptozun rolünü aydınlatmak amaçlanmıştır. Çünkü EMA’nın demir metabolizmasını etkilediği bilinmektedir. Testis dokusunda demir metabolizmasının rolü de göz önüne alındığında bu konu erkek üreme sistemi sağlığı açısından önem arz etmektedir. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda prenatal dönemde EMA maruziyetinin testis dokusunda ferroptoz yolağına etkisi ilgili çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızda 16 adet Wistar albino dişi sıçan rastgele olacak şekilde 4 gruba ayrılacaktır. Kontrol grubuna hiçbir işlem uygulanmayacak, EMA 1 grubuna gebeliğin ilk 7 günü boyunca (G1-G7), EMA 2 grubuna gebeliğin 8 ve 14. günleri boyunca (G8-14), EMA 3 grubuna gebeliğin 15 ve 21. günleri boyunca (G15-21) günde 2 saatlik süre ile EMA’ ya maruz bırakılacaktır. Prenatal dönemde EMA maruziyetinin fetal testis dokusunda ferroptotik hücre ölüm yolağının etkilerini araştırmak için, anti-GPX4, anti-TFCR ve anti-SLC7A11 proteinlerinin testis dokusunda hem immunohistokimyasal yöntemle lokalizasyonları hem de western blot tekniği ile ekspresyonları araştırılacaktır. Bu çalışmanın sonucunda elde edilecek verilerin ferroptozun gelişimsel dönemde EMA kaynaklı erkek üreme bozukluğundaki rolünün aydınlatılmasında katkı sunacağı düşünülmektedir.