Korunan Alanlar ve İklim Değişikliğinde Rolü

Abstract

Akdeniz Havzasındaki Türkiye, BM İklim Değişikliği Çerçevesi Sözleşmesi’ne (BMİDÇS) göre, iklim değişikliğine karşı yüksek derecede hassas bölgeler içerisindedir. Günümüzde etkisi fark edilir duruma gelen iklim değişikliğinin, tehditlerine yönelik olarak doğal ekosistemlerin, habitatların ve türlerin bütünüyle korunabilmesi amacıyla çeşitli girişimlerde bulunulmaktadır. Bu kapsamda, Türkiye çevre tabanlı sözleşmelerden Biyoçeşitlilik Sözleşmesine (BÇS) 1997’de, BMİDÇS’ne ise 2004’de, finansal bazlı anlaşma olan Kyoto Protokolüne ise 2009 tarihinde resmen taraf olmuştur. Bu süreçlerde farklı ekosistemlerin iklim değişimi ve karbon tutma rolleri üzerine çalışmalar başlatılmıştır. Bununla birlikte Korunan Alanların bu amaca yönelik olarak rolleri henüz fark edilip, tartışılmaya başlanmıştır. Korunan alanlar, ülkelerin kendi mevzuatları ve kurumsal yapılarına bağlı olarak statülendirildiği gibi uluslararası boyutta kabul gören IUCN kategorileri, UNESCO Biyosfer Rezervleri, Dünya Miras Alanları ile RAMSAR Alanları gibi statülerle de tanımlanabilmektedir. Korunan alanlar içerisinde milli parklar ve tabiatı koruma alanları gibi müdahaleden uzak bir anlayışla yönetilen alanlar, iklim değişimlerinin izlenmesi için en ideal doğal ekosistemlerdir. IUCN kategorileri içerisinde yer almamasına rağmen Türkiye’deki Milli Park Kanunu dışında 6831 sayılı Orman Kanununda yasal dayanağını bulan tohum meşçereleri, gen ormanları vb. alanlarda silvikültürel müdahalelere izin verilmektedir. Bu olanak, bu alanların karbon tutma kapasitesini etkilemede ve iklim değişimini azaltmada rollerini arttırabilecektir. Bu çalışmada; korunan alanların iklim değişimini izleme ve azaltmadaki rolleri üzerinde durulacaktır.