Modern, Milliyetçi ve Muhafazakar Bir Yazar ve Düşün Adamı: Peyami Safa

Abstract

Peyami Safa, 1950’lerden 1980’lere kadar Türk düşüncesini en çok etkileyen yazarlardan biridir. Safa’nın yalnızca bir roman yazarı olmayıp aynı zamanda bir köşe yazarı ve düşünür olduğu pek bilinmez. Safa, 1930’lardan itibaren kaleme aldığı kuramsal çalışmalarıyla Kemalizm’e içerden bir yorum eklemeye çalışmıştır. Yine, 1950’lerden itibaren yazdığı köşe yazılarıyla da Soğuk Savaş koşulları içinde Türkiye’de antikomünizmin popüler temalarının biçimlenmesinde etkili olmuştur. Bu açıdan onun romanları, uygarlık, maneviyat, din, millet gibi konuları işleyerek kültürel alanla siyasal alanı bir araya getiriyordu. Bu bağlamda bu çalışma, Peyami Safa’nın entelektüel, edebi ve siyasi kişiliğini bir arada, bütüncül bir biçimde ele alınıp tartışılmasını hedeflemektedir. Bu amaçla, önce, onun düşüncesinin temel motifleri ve ilgi alanları irdeleniyor ve ardından siyasal fikirlerinin yoğunlaştığı konular, onun düşünüşünün diğer boyutlarıyla karşılıklı bağlantılarıyla beraber, ortak bir bağlam içinde tartışılıyor. Böylece onun entelektüel ilgileri ile siyasal fikirleri arasında çapraz bağlantılar kurulmaya çalışılıyor.