Akbaba’nın Renkli ve Zevkli Refiki: Tavus Mecmuası

Abstract

Türk edebiyatında başka bir mecmuayla aynı isimle yayımlandığı için karıştırılan süreli yayınlar mevcuttur. Bu yayınlar üzerine özenli bir çalışma yapılmadığında aralarındaki farklar tespit edilememekte ve bilgi kirliliği ortaya çıkmaktadır. Benzer bir durum “Tavus” adını kullanan iki mecmuada da göze çarpar. Bu çalışmada incelenen Tavus dergisi; Faruk Nafiz, Yusuf Ziya ve Ressam Ramiz Gökçe tarafından hazırlanırken 1908 yılında Ferid Hâc tarafından aynı isimle çıkarılan bir mecmua daha bulunmaktadır. Ferid Hâc’ın Tavus’u mizah ağırlıklı kabul edildiği için dönem, tür ve içerik farkına dikkat etmeyen araştırmacılar tarafından 1925 tarihli sanat ve edebiyat dergisi olan Tavus da mizah içerikli bir mecmua olarak değerlendirilir. Dergiye bu şekilde yapılan atıflar ise sonraki araştırmacıları da yanıltır. Ayrıca iki mecmua arasındaki farkın ortaya konmaması, birçok orijinal edebî metni ihtiva eden bu derginin araştırmacılar tarafından ihmal edilmesine de neden olur. Bu çalışmada ilk olarak mecmualar hakkındaki bilgi yanlışları giderilip Tavus (1925) dergisinin künyesi belirginleştirilmiştir. Daha sonra derginin yayım süreci, fiziki özellikleri ve içeriğine dair bilgiler paylaşılıp yayın anlayışına dair çeşitli tespitler dile getirilmiştir. Derginin yayın anlayışının merkezinde kadınlar ve salon hayatına dair unsurlar yer aldığından çalışmadaki değerlendirmeler de bu eksenden yapılmıştır. Ayrıca dergi, yer verdiği resim unsurlarıyla da okurlara renkli ve zevkli bir içerik sunar. Elde edilen sonuçlar neticesinde Akbaba dergisi ile dirsek teması kurarak yayın hayatına başlayan Tavus mecmuasının kısa süren yayın macerasına rağmen önemli bir mecmua olduğu görülmüş, bol resimli içeriği ile sanata, modaya ve kadın konusuna yaklaşımından dolayı Cumhuriyet devri Türk kadın dergileri arasında büyük bir potansiyele sahip olduğu tespit edilmiştir.