Öğrenme Kuramlarının Çevrimiçi Öğretim Ortamlarında ve Materyallerinde Uygulanması: Bir Ölçütler Takımı Geliştirme Çalışması

Abstract

Bu çalışma, çevrimiçi öğretim ortamlarının ve materyallerinin öğrenme kuramları perspektifinden incelenmesini ya da oluşturulmasını olanaklı kılacak, üzerinde uzlaşılmış bir ölçütler takımı oluşturmak üzere gerçekleştirilmiştir. Bir öğretim tasarım sürecinin, planlanmasından uygulanıp geliştirilmesine kadar geçen tüm aşamalarında öğrenme kuramlarının rehberliğine gereksinim olduğu anlayışıyla gerçekleştirilen çalışmada; öncelikle davranışçı, bilişsel ve yapılandırmacı öğrenme kuramlarının öğrenmeye ilişkin açıklamaları incelenmiştir. Daha sonra, bu açıklamaların öğretim ortam ya da materyallerinde nasıl karşılık bulacağı, öğretimsel uygulamalar türünden belirlenmeye çalışılmıştır. Uzman görüşleri doğrultusunda gözden geçirilen bu ilk ifadeler, 5’li likert tipinde bir ölçek formunda düzenlenmiştir. Ölçek yeniden uzman görüşüne sunulmuş ve alınan görüşler doğrultusunda düzenlenmiştir. 70 maddeden oluşan yeni form kullanılarak; EBA(Eğitim Bilişim Ağı)’dan herkese açık 6 farklı öğretim materyali incelenmiştir. 3 değerlendirici tarafından gerçekleştirilen inceleme 4 araştırmacının da katılımıyla gözden geçirilmiş ve 10 madde ölçekten çıkarılmıştır. 60 maddelik ölçek üzerinden değerlendiriciler arası uyum düzeyleri hesaplanmıştır. Kabul edilebilir uyum düzeyleri belirlenen 60 maddelik ölçek, 26 kişilik bir uzman grubun görüşüne sunularak kapsam geçerlik indeksleri hesaplanmıştır. Ölçeğin alt boyutlarına göre kapsam geçerlik indeksleri; kurama uygunluk açısından davranışçılıkta 0.78 (p<.05), bilişsel anlayışta 0.87 (p<.05) ve yapılandırmacılıkta 0.85 (p<.05)’tir. Bu son inceleme ile 60 maddelik bir ölçütler takımına erişilmiştir.