Yayın:
Öğrencilerin Gündelik Dildeki Mantık Hatalarına İlişkin Farkındalıkları Ve Eleştirel Düşünme Becerisi

Basit Görünüm
dc.contributor.authorKİBAR, Sibel
dc.contributor.authorGÜLTEKİN, Selda
dc.date.accessioned2026-01-04T19:10:38Z
dc.date.issued2023-09-08
dc.description.abstractBu çalışmada, eleştirel düşünmenin olmazsa olmazlarından olan mantık hatalarına, safsatalara dikkat çekilmekte ve öğrencilerinin gündelik dildeki mantık hatalarının farkındalığı ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Mantık hataları, formel mantık dilinde kolaylıkla fark edilebilirken gündelik dilin, kültürün ve önyargıların devreye girmesiyle kimi safsataların fark edilmesi daha zor hale gelmektedir. Ancak eleştirel bir düşünür, mantık hatalarını yakalayabilmeli ve ne türden bir safsata olduğunu tanımlayabilmelidir. Bu çalışmada, öğrencilerin mantık hatalarına ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Alanyazında farklı türden eleştirel düşünme ölçekleri bulunmaktadır. Bu ölçeklerin bazıları mantık hatalarını fark edebilme becerisini de ölçecek sorular içermektedir. Ancak mantık hatalarını merkeze alan bir ölçeğe ulusal ve uluslararası alanyazında rastlanmamıştır. Mantık hatalarına ilişkin alanyazın taraması yapılmış, gazete, dergi ve sosyal medyada sıklıkla rastlanan mantık hatalarından hareketle ölçek maddeleri oluşturulmuştur. Ölçeğin maddeleri gündelik hayatta sıklıkla karşılaşılan konulardan örnekler içermektedir. Ölçeğin pilot uygulaması, ağırlıklı olarak Kastamonu Üniversitesi öğrencilerine uygulanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş, yapı geçerliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin güvenirlik düzeyi cronbach alfa katsayısı ile belirlenmiştir. Ölçeğin uygulandığı öğrencilerin bir kısmı, aldıkları felsefe dersinin bir haftasında mantık hataları konusunu işlemişlerdir. Bu dersin öğrencilerin mantık hatalarını fark etme becerilerine katkısı olduğu görülmüştür. Dersi alanlar ve almayanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu ölçeğin pilot uygulaması üniversite öğrencilerine uygulanmış olsa da ölçek lise ve ortaöğretim öğrencilerine de uygulanabilir. Bu sayede, ortaöğretim ve lise düzeyindeki öğrencilerin hem okul hem de okul dışı felsefe derslerine mantık hataları farkındalığı konusunun eklenmesinin önemi anlaşılabilir.
dc.description.urihttps://doi.org/10.20981/kaygi.1349829
dc.description.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/kaygi/issue/80418/1349829
dc.identifier.doi10.20981/kaygi.1349829
dc.identifier.eissn2645-8950
dc.identifier.openairedoi_dedup___::8c6c01f03dc18c9260d3fe9299fdfe08
dc.identifier.orcid0000-0002-4790-6614
dc.identifier.orcid0000-0001-8762-7209
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/41020
dc.language.isotur
dc.publisherKaygi
dc.relation.ispartofKaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi
dc.rightsOPEN
dc.subjectMantık Hataları
dc.subjectGündelik Dil
dc.subjectEleştirel Düşünme
dc.subjectAkıl Yürütme
dc.subjectÖlçek Geliştirme
dc.subjectFelsefe Eğitimi
dc.subjectÖğrenciler
dc.subjectLogical Fallacies
dc.subjectInformal Language
dc.subjectCritical Thinking
dc.subjectReasoning
dc.subjectScale Development
dc.subjectPhilosophy Education
dc.subjectStudents
dc.subjectLogic
dc.subjectMantık
dc.titleÖğrencilerin Gündelik Dildeki Mantık Hatalarına İlişkin Farkındalıkları Ve Eleştirel Düşünme Becerisi
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
local.api.response{"authors":[{"fullName":"Sibel KİBAR","name":"Sibel","surname":"KİBAR","rank":1,"pid":{"id":{"scheme":"orcid","value":"0000-0002-4790-6614"},"provenance":null}},{"fullName":"Selda GÜLTEKİN","name":"Selda","surname":"GÜLTEKİN","rank":2,"pid":{"id":{"scheme":"orcid_pending","value":"0000-0001-8762-7209"},"provenance":null}}],"openAccessColor":"gold","publiclyFunded":false,"type":"publication","language":{"code":"tur","label":"Turkish"},"countries":null,"subjects":[{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Mantık Hataları;Gündelik Dil;Eleştirel Düşünme;Akıl Yürütme;Ölçek Geliştirme;Felsefe Eğitimi;Öğrenciler"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Logical Fallacies;Informal Language;Critical Thinking;Reasoning;Scale Development;Philosophy Education;Students"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Logic"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Mantık"},"provenance":null}],"mainTitle":"Öğrencilerin Gündelik Dildeki Mantık Hatalarına İlişkin Farkındalıkları Ve Eleştirel Düşünme Becerisi","subTitle":null,"descriptions":["<jats:p xml:lang=\"tr\">Bu çalışmada, eleştirel düşünmenin olmazsa olmazlarından olan mantık hatalarına, safsatalara dikkat çekilmekte ve öğrencilerinin gündelik dildeki mantık hatalarının farkındalığı ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Mantık hataları, formel mantık dilinde kolaylıkla fark edilebilirken gündelik dilin, kültürün ve önyargıların devreye girmesiyle kimi safsataların fark edilmesi daha zor hale gelmektedir. Ancak eleştirel bir düşünür, mantık hatalarını yakalayabilmeli ve ne türden bir safsata olduğunu tanımlayabilmelidir. Bu çalışmada, öğrencilerin mantık hatalarına ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Alanyazında farklı türden eleştirel düşünme ölçekleri bulunmaktadır. Bu ölçeklerin bazıları mantık hatalarını fark edebilme becerisini de ölçecek sorular içermektedir. Ancak mantık hatalarını merkeze alan bir ölçeğe ulusal ve uluslararası alanyazında rastlanmamıştır. Mantık hatalarına ilişkin alanyazın taraması yapılmış, gazete, dergi ve sosyal medyada sıklıkla rastlanan mantık hatalarından hareketle ölçek maddeleri oluşturulmuştur. Ölçeğin maddeleri gündelik hayatta sıklıkla karşılaşılan konulardan örnekler içermektedir. Ölçeğin pilot uygulaması, ağırlıklı olarak Kastamonu Üniversitesi öğrencilerine uygulanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş, yapı geçerliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin güvenirlik düzeyi cronbach alfa katsayısı ile belirlenmiştir. Ölçeğin uygulandığı öğrencilerin bir kısmı, aldıkları felsefe dersinin bir haftasında mantık hataları konusunu işlemişlerdir. Bu dersin öğrencilerin mantık hatalarını fark etme becerilerine katkısı olduğu görülmüştür. Dersi alanlar ve almayanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu ölçeğin pilot uygulaması üniversite öğrencilerine uygulanmış olsa da ölçek lise ve ortaöğretim öğrencilerine de uygulanabilir. Bu sayede, ortaöğretim ve lise düzeyindeki öğrencilerin hem okul hem de okul dışı felsefe derslerine mantık hataları farkındalığı konusunun eklenmesinin önemi anlaşılabilir.</jats:p>"],"publicationDate":"2023-09-08","publisher":"Kaygi","embargoEndDate":null,"sources":["Crossref","Volume: 22, Issue: 3 559-585","2645-8950","Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi","Kaygı. Bursa Uludağ University Faculty of Arts and Sciences Journal of Philosophy"],"formats":["application/pdf"],"contributors":null,"coverages":null,"bestAccessRight":{"code":"c_abf2","label":"OPEN","scheme":"http://vocabularies.coar-repositories.org/documentation/access_rights/"},"container":{"name":"Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi","issnPrinted":null,"issnOnline":"2645-8950","issnLinking":null,"ep":null,"iss":null,"sp":null,"vol":null,"edition":null,"conferencePlace":null,"conferenceDate":null},"documentationUrls":null,"codeRepositoryUrl":null,"programmingLanguage":null,"contactPeople":null,"contactGroups":null,"tools":null,"size":null,"version":null,"geoLocations":null,"id":"doi_dedup___::8c6c01f03dc18c9260d3fe9299fdfe08","originalIds":["10.20981/kaygi.1349829","50|doiboost____|8c6c01f03dc18c9260d3fe9299fdfe08","oai:dergipark.org.tr:article/1349829","50|tubitakulakb::727afe33aa857e5ab3d17455aaa1f6d5"],"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.20981/kaygi.1349829"}],"dateOfCollection":null,"lastUpdateTimeStamp":null,"indicators":{"citationImpact":{"citationCount":0,"influence":2.5349236e-9,"popularity":2.1399287e-9,"impulse":0,"citationClass":"C5","influenceClass":"C5","impulseClass":"C5","popularityClass":"C5"}},"instances":[{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.20981/kaygi.1349829"}],"type":"Article","urls":["https://doi.org/10.20981/kaygi.1349829"],"publicationDate":"2023-09-08","refereed":"peerReviewed"},{"alternateIdentifiers":[{"scheme":"doi","value":"10.20981/kaygi.1349829"}],"type":"Article","urls":["https://dergipark.org.tr/tr/pub/kaygi/issue/80418/1349829"],"publicationDate":"2023-08-25","refereed":"nonPeerReviewed"}],"isGreen":false,"isInDiamondJournal":false}
local.import.sourceOpenAire

Dosyalar

Koleksiyonlar

Publications