SAĞLIK HİZMETLERİNDE DEĞER TEMELLİ YÖNETİM: DEĞER TEMELLİ ÖDEME MODELLERİ

Abstract

Günümüzde sağlık sektöründe hizmet başına ödeme modeli yaygın olarak kullanılmakta ve bu modelde ağırlıklı olarak hizmetin hacmi ödüllendirilmektedir. Hacmin ödüllendirilmesi, daha fazla hizmet sunumuna ve maliyet artışına neden olmaktadır. Sağlık alanında değer temelli yönetim yaklaşımı Porter ve Teisberg tarafından 2006 yılında ortaya konulmuştur. Bu yaklaşımın amacı yüksek değere ulaşmaktır. Değer kavramı ise paraya çevrilebilen girdilere göre sağlık sonuçları şeklinde tanımlanmaktadır. Değer artarsa sağlık sisteminin sürdürülebilirliği artar ve bütün paydaşlar bundan fayda sağlayabilir. Sağlık sektöründe pek çok alanda değer temelli yaklaşımlar kullanılmakla birlikte bunlardan bir tanesi de değer temelli ödemedir. Değer temelli ödeme modelleri, hizmet başına ödeme modelinin aksine, hastaneler ve hekimler de dâhil olmak üzere bütün hizmet sunucularını, olumlu sonuçlar üreten yüksek kaliteli ve uygun maliyetli bakım sağlamaları için ödüllendirir. Değer temelli ödeme modellerinin; ödül ve performans kriterlerinin belirlenmesi, ödemenin bir kısmının hizmet sunumu sonrası alınması, maliyetlerin ölçülmesi, paydaşlar arası koordinasyon sağlanması, taraflar arasında risklerin dağılımı gibi bir takım uygulama zorlukları bulunmaktadır. Ancak hizmet kalitesinin arttırılması, sağlık hizmeti maliyetlerinin düşürülmesi, ödeyici kurumlar açısından ödeme verimliliğinin arttırılması, kanıta dayalı bakım sağlanması, komplikasyonların azaltılması, bakım koordinasyonunun güçlendirilmesi ve geri ödemelerde artışın sağlanması gibi pek çok fayda sağlar. Bu çalışmanın amacı değer temelli ödeme modellerinin kullanımı ile ilgili genel bir çerçeve oluşturmak ve değer temelli ödemeye geçiş sürecinde dikkat edilmesi gereken noktaları ortaya koymaktır.