Yayın:
Ips sexdentatus’un Duyarlılığının Maksimum Entropi (MaxEnt) ile Modellenmesi

Basit Görünüm
dc.contributor.authorÖzcan, Gonca Ece
dc.date.accessioned2026-01-04T20:20:13Z
dc.date.issued2024-04-23
dc.description.abstractİklim değişimi ve buna bağlı faktörlerden en çok etkilenen ormanlardır. İklim değişikliği, konukçu ağaçların ve bunlarla ilişkili olan zararlıların dağılımlarında değişikliğe neden olmaktadır. Ekoloji ve koruma alanındaki planlamacılara yol gösterecek uygulamalar için türlerin coğrafi dağılımlarını belirleyen tahmine dayalı modeller önemlidir. Orman ekosistemlerinde ciddi olumsuzluklara neden olan kabuk böceklerinin her yıl artarak devam eden zararlarının önemli sonuçlar meydana getireceği beklenmektedir. Bu nedenle orman ekosistemlerinde bulunan kabuk böceği türlerinin potansiyel dağılımlarının belirlenmesi sürdürülebilir orman yönetimi açısından oldukça önemlidir. Bu türlerin salgınlarını iklim, topoğrafik ve meşcere parametreleri önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışmada, Maksimum Entropi (MaxEnt) yaklaşımı kullanılarak 19 farklı biyoiklimsel değişken ile kapalılık, yükselti ve eğim değişkenlerini dikkate alarak Ips sexdentatus’un zararına ilişkin potansiyel duyarlılık haritası oluşturulmuştur. Modelin doğruluğu alıcı çalışma karakteristiği (ROC) analizi ile değerlendirilmiş eğitim verilerinde eğri altında kalan alan (Area Under Curve, (AUC)) 0,846; test verilerinde ise 0,855 olarak hesaplanmıştır. Ips sexdentatus’un duyarlılık haritasında model sonucunu en çok etkileyen parametrenin kapalılık olduğu ve modelin %68.5’ini oluşturduğu belirlenmiştir. Bunun yanında kapalılık, eğim ve en nemli ayın yağış miktarı değişkenlerinin toplu olarak modelin %88.4’ünü oluşturduğu görülmüştür. Ayrıca, çalışma alanının % 51.6’sı Ips sexdentatus istilası açısından riskli kategoride yer almaktadır. Bu çalışmanın sonuçları Ips sexdentatus’un izlenmesi ve mücadele stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlayacaktır. Aynı zamanda diğer salgın yapma potansiyeline sahip kabuk böceği türlerinin yönetimi için bir öngörü oluşturacaktır.
dc.description.urihttps://doi.org/10.24011/barofd.1387342
dc.description.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/barofd/issue/83826/1387342
dc.identifier.doi10.24011/barofd.1387342
dc.identifier.endpage27
dc.identifier.issn1302-0943
dc.identifier.openairedoi_dedup___::adb3fa65fc2d7389fdd6b63b4bee7bed
dc.identifier.orcid0000-0003-0141-1031
dc.identifier.startpage16
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/41734
dc.identifier.volume26
dc.publisherBartin Orman Fakultesi Dergisi
dc.relation.ispartofBartın Orman Fakültesi Dergisi
dc.rightsOPEN
dc.subjectBark beetle
dc.subjectMaxEnt
dc.subjectsusceptibility map
dc.subjectclimate change. ROC analysis
dc.subjectIps sexdentatus
dc.subjectZoology (Other)
dc.subjectHayvan Bilimi (Diğer)
dc.subjectKabuk böceği
dc.subjectMaxEnt
dc.subjectduyarlılık haritası
dc.subjectiklim değişimi. ROC analizi
dc.subjectIps sexdentatus
dc.titleIps sexdentatus’un Duyarlılığının Maksimum Entropi (MaxEnt) ile Modellenmesi
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
local.api.response{"authors":[{"fullName":"Gonca Ece Özcan","name":"Gonca Ece","surname":"Özcan","rank":1,"pid":{"id":{"scheme":"orcid_pending","value":"0000-0003-0141-1031"},"provenance":null}}],"openAccessColor":"gold","publiclyFunded":false,"type":"publication","language":{"code":"und","label":"Undetermined"},"countries":null,"subjects":[{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Bark beetle;MaxEnt;susceptibility map;climate change. ROC analysis;Ips sexdentatus"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Zoology (Other)"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Hayvan Bilimi (Diğer)"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Kabuk böceği;MaxEnt;duyarlılık haritası;iklim değişimi. ROC analizi;Ips sexdentatus"},"provenance":null}],"mainTitle":"Ips sexdentatus’un Duyarlılığının Maksimum Entropi (MaxEnt) ile Modellenmesi","subTitle":null,"descriptions":["<jats:p xml:lang=\"tr\">İklim değişimi ve buna bağlı faktörlerden en çok etkilenen ormanlardır. İklim değişikliği, konukçu ağaçların ve bunlarla ilişkili olan zararlıların dağılımlarında değişikliğe neden olmaktadır. Ekoloji ve koruma alanındaki planlamacılara yol gösterecek uygulamalar için türlerin coğrafi dağılımlarını belirleyen tahmine dayalı modeller önemlidir. Orman ekosistemlerinde ciddi olumsuzluklara neden olan kabuk böceklerinin her yıl artarak devam eden zararlarının önemli sonuçlar meydana getireceği beklenmektedir. Bu nedenle orman ekosistemlerinde bulunan kabuk böceği türlerinin potansiyel dağılımlarının belirlenmesi sürdürülebilir orman yönetimi açısından oldukça önemlidir. Bu türlerin salgınlarını iklim, topoğrafik ve meşcere parametreleri önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışmada, Maksimum Entropi (MaxEnt) yaklaşımı kullanılarak 19 farklı biyoiklimsel değişken ile kapalılık, yükselti ve eğim değişkenlerini dikkate alarak Ips sexdentatus’un zararına ilişkin potansiyel duyarlılık haritası oluşturulmuştur. Modelin doğruluğu alıcı çalışma karakteristiği (ROC) analizi ile değerlendirilmiş eğitim verilerinde eğri altında kalan alan (Area Under Curve, (AUC)) 0,846; test verilerinde ise 0,855 olarak hesaplanmıştır. Ips sexdentatus’un duyarlılık haritasında model sonucunu en çok etkileyen parametrenin kapalılık olduğu ve modelin %68.5’ini oluşturduğu belirlenmiştir. Bunun yanında kapalılık, eğim ve en nemli ayın yağış miktarı değişkenlerinin toplu olarak modelin %88.4’ünü oluşturduğu görülmüştür. Ayrıca, çalışma alanının % 51.6’sı Ips sexdentatus istilası açısından riskli kategoride yer almaktadır. Bu çalışmanın sonuçları Ips sexdentatus’un izlenmesi ve mücadele stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlayacaktır. Aynı zamanda diğer salgın yapma potansiyeline sahip kabuk böceği türlerinin yönetimi için bir öngörü oluşturacaktır.</jats:p>"],"publicationDate":"2024-04-23","publisher":"Bartin Orman Fakultesi Dergisi","embargoEndDate":null,"sources":["Crossref","Volume: 26, Issue: 216-27","1302-0943","1308-5875","Journal of Bartin Faculty of Forestry","Bartın Orman Fakültesi Dergisi"],"formats":["application/pdf"],"contributors":null,"coverages":null,"bestAccessRight":{"code":"c_abf2","label":"OPEN","scheme":"http://vocabularies.coar-repositories.org/documentation/access_rights/"},"container":{"name":"Bartın Orman Fakültesi Dergisi","issnPrinted":"1302-0943","issnOnline":null,"issnLinking":null,"ep":"27","iss":null,"sp":"16","vol":"26","edition":null,"conferencePlace":null,"conferenceDate":null},"documentationUrls":null,"codeRepositoryUrl":null,"programmingLanguage":null,"contactPeople":null,"contactGroups":null,"tools":null,"size":null,"version":null,"geoLocations":null,"id":"doi_dedup___::adb3fa65fc2d7389fdd6b63b4bee7bed","originalIds":["10.24011/barofd.1387342","50|doiboost____|adb3fa65fc2d7389fdd6b63b4bee7bed","50|tubitakulakb::4ad3bd6a5a34e3dedec04ec9025ab3af","oai:dergipark.org.tr:article/1387342"],"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.24011/barofd.1387342"}],"dateOfCollection":null,"lastUpdateTimeStamp":null,"indicators":{"citationImpact":{"citationCount":0,"influence":2.5349236e-9,"popularity":2.4744335e-9,"impulse":0,"citationClass":"C5","influenceClass":"C5","impulseClass":"C5","popularityClass":"C5"}},"instances":[{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.24011/barofd.1387342"}],"type":"Article","urls":["https://doi.org/10.24011/barofd.1387342"],"publicationDate":"2024-04-23","refereed":"peerReviewed"},{"alternateIdentifiers":[{"scheme":"doi","value":"10.24011/barofd.1387342"}],"type":"Article","urls":["https://dergipark.org.tr/tr/pub/barofd/issue/83826/1387342"],"publicationDate":"2023-11-07","refereed":"nonPeerReviewed"}],"isGreen":false,"isInDiamondJournal":false}
local.import.sourceOpenAire

Dosyalar

Koleksiyonlar

Publications