Yayın:
Doğal Beyin Dopingleri: Bitkisel Nootropikler ve Bilişsel Etkileri

Basit Görünüm
dc.contributor.authorKadriye Elif İMRE
dc.contributor.authorFunda IŞIK
dc.date.accessioned2026-01-04T20:58:51Z
dc.date.issued2024-10-04
dc.description.abstractArtan küresel ortalama yaşam beklentisi ile birlikte yaşlı nüfusta ve yaşa bağlı bilişsel bozuklukların prevalansında artış görülmektedir. Bilişsel bozulma; bireysel, ekonomik ve toplumsal yüke neden olan küresel bir sağlık sorunudur. Nootropikler, beyinde dopaminerjik, glutamaterjik/kolinerjik ve serotonerjik sistemleri etkileyerek bilişsel performansı artırmaya yardımcı olan bileşiklerdir. Nootropikler; sentetik ve doğal/ bitkisel olmak üzere iki grupta incelenirler. Araştırmalar, sentetik nootropiklerin yan etki insidansını azaltan ve tek başına veya geleneksel ilaçlarla kombinasyon halinde birden fazla yolu hedefleyebilen bitkisel nootropikler üzerinde yoğunlaşmıştır. Bitkisel nootropik ajanlar arasında Ginkgo biloba, Panax quinquefolius, Panax ginseng, Bacopa monnieri, gotu kola (Centella asiatica), aslan yelesi (Hericium erinaceus), kapikacchu (Mucuna pruriens), ashwagandha (Withania somnifera), flavonoidler, sarı kantaron, adaçayı, nane ve kafein yer almaktadır Bitkisel nootropikler, bilişsel işlevler ve nörodejeneratif bozukluklar için etkili bir tedavi olabilir, ancak bu ürünlerin içeriği ve hazırlanışı, genetik, kültürel ve çevresel faktörlere bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle ürünlerin etkinliği, kalitesi ve güvenilirliğinin artması için standardizasyonun sağlanması önemlidir. Sentetik nootropiklerin aksine bitkisel nootropikler bilişsel fonksiyonlar üzerinde olumlu etkiler gösteren fitokimyasal bileşenler içerir. Bitkisel nootropiklerin kullanımında diyet, ilaç etkileşimleri, hastalık komorbiditeleri ve gebelik gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır.
dc.description.urihttps://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1292881
dc.description.urihttps://dx.doi.org/10.60692/x6082-gnh34
dc.description.urihttps://dx.doi.org/10.60692/t0zh1-fy042
dc.description.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/ikcusbfd/issue/87569/1292881
dc.identifier.doi10.61399/ikcusbfd.1292881
dc.identifier.endpage456
dc.identifier.issn2458-9799
dc.identifier.openairedoi_dedup___::6a16a4946964ca87c3e50d6033d53dea
dc.identifier.orcid0000-0001-6272-8791
dc.identifier.orcid0000-0002-9077-0636
dc.identifier.startpage447
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/42166
dc.identifier.volume9
dc.publisherIzmir Katip Celebi University Faculty of Health Sciences
dc.relation.ispartofİzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi
dc.rightsOPEN
dc.subjectHealth Care Administration
dc.subjectPhysiological Demands
dc.subjectHealth Sciences
dc.subjectPlant derived nootropics
dc.subjectcognitive functions
dc.subjectdementia
dc.subjectAlzheimer
dc.subjectSağlık Kurumları Yönetimi
dc.subjectMedicine
dc.subjectSports Science and Performance Analysis
dc.subjectOrthopedics and Sports Medicine
dc.subjectBitkisel nootropikler
dc.subjectbilişsel fonksiyonlar
dc.subjectdemans
dc.subjectAlzheimer hastalığı.
dc.titleDoğal Beyin Dopingleri: Bitkisel Nootropikler ve Bilişsel Etkileri
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
local.api.response{"authors":[{"fullName":"Kadriye Elif İMRE","name":null,"surname":"Kadriye Elif İMRE","rank":1,"pid":{"id":{"scheme":"orcid","value":"0000-0001-6272-8791"},"provenance":null}},{"fullName":"Funda IŞIK","name":null,"surname":"Funda IŞIK","rank":2,"pid":{"id":{"scheme":"orcid_pending","value":"0000-0002-9077-0636"},"provenance":null}}],"openAccessColor":"gold","publiclyFunded":false,"type":"publication","language":{"code":"und","label":"Undetermined"},"countries":null,"subjects":[{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Health Care Administration"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Physiological Demands"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Health Sciences"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Plant derived nootropics;cognitive functions;dementia;Alzheimer"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Sağlık Kurumları Yönetimi"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Medicine"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Sports Science and Performance Analysis"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Orthopedics and Sports Medicine"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Bitkisel nootropikler;bilişsel fonksiyonlar;demans;Alzheimer hastalığı."},"provenance":null}],"mainTitle":"Doğal Beyin Dopingleri: Bitkisel Nootropikler ve Bilişsel Etkileri","subTitle":null,"descriptions":["<jats:p xml:lang=\"tr\">Artan küresel ortalama yaşam beklentisi ile birlikte yaşlı nüfusta ve yaşa bağlı bilişsel bozuklukların prevalansında artış görülmektedir. Bilişsel bozulma; bireysel, ekonomik ve toplumsal yüke neden olan küresel bir sağlık sorunudur. Nootropikler, beyinde dopaminerjik, glutamaterjik/kolinerjik ve serotonerjik sistemleri etkileyerek bilişsel performansı artırmaya yardımcı olan bileşiklerdir. Nootropikler; sentetik ve doğal/ bitkisel olmak üzere iki grupta incelenirler. Araştırmalar, sentetik nootropiklerin yan etki insidansını azaltan ve tek başına veya geleneksel ilaçlarla kombinasyon halinde birden fazla yolu hedefleyebilen bitkisel nootropikler üzerinde yoğunlaşmıştır. Bitkisel nootropik ajanlar arasında Ginkgo biloba, Panax quinquefolius, Panax ginseng, Bacopa monnieri, gotu kola (Centella asiatica), aslan yelesi (Hericium erinaceus), kapikacchu (Mucuna pruriens), ashwagandha (Withania somnifera), flavonoidler, sarı kantaron, adaçayı, nane ve kafein yer almaktadır Bitkisel nootropikler, bilişsel işlevler ve nörodejeneratif bozukluklar için etkili bir tedavi olabilir, ancak bu ürünlerin içeriği ve hazırlanışı, genetik, kültürel ve çevresel faktörlere bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle ürünlerin etkinliği, kalitesi ve güvenilirliğinin artması için standardizasyonun sağlanması önemlidir. Sentetik nootropiklerin aksine bitkisel nootropikler bilişsel fonksiyonlar üzerinde olumlu etkiler gösteren fitokimyasal bileşenler içerir. Bitkisel nootropiklerin kullanımında diyet, ilaç etkileşimleri, hastalık komorbiditeleri ve gebelik gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır.</jats:p>"],"publicationDate":"2024-10-04","publisher":"Izmir Katip Celebi University Faculty of Health Sciences","embargoEndDate":null,"sources":["Crossref","Volume: 9, Issue: 3447-456","2458-9799","İzmir Katip Çelebi University Faculty of Health Science Journal","İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi"],"formats":["application/pdf"],"contributors":null,"coverages":null,"bestAccessRight":{"code":"c_abf2","label":"OPEN","scheme":"http://vocabularies.coar-repositories.org/documentation/access_rights/"},"container":{"name":"İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi","issnPrinted":"2458-9799","issnOnline":null,"issnLinking":null,"ep":"456","iss":null,"sp":"447","vol":"9","edition":null,"conferencePlace":null,"conferenceDate":null},"documentationUrls":null,"codeRepositoryUrl":null,"programmingLanguage":null,"contactPeople":null,"contactGroups":null,"tools":null,"size":null,"version":null,"geoLocations":null,"id":"doi_dedup___::6a16a4946964ca87c3e50d6033d53dea","originalIds":["10.61399/ikcusbfd.1292881","50|doiboost____|6a16a4946964ca87c3e50d6033d53dea","50|datacite____::00d1869b60355ff52616fa40c506fc16","10.60692/x6082-gnh34","50|datacite____::d614b9d5a041b5fc01954d2ac24674f6","10.60692/t0zh1-fy042","oai:dergipark.org.tr:article/1292881","50|tubitakulakb::30f7341f025fe35ef0b0915ffd449d7a"],"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.61399/ikcusbfd.1292881"},{"scheme":"doi","value":"10.60692/x6082-gnh34"},{"scheme":"doi","value":"10.60692/t0zh1-fy042"}],"dateOfCollection":null,"lastUpdateTimeStamp":null,"indicators":{"citationImpact":{"citationCount":0,"influence":2.5349236e-9,"popularity":2.4744335e-9,"impulse":0,"citationClass":"C5","influenceClass":"C5","impulseClass":"C5","popularityClass":"C5"}},"instances":[{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.61399/ikcusbfd.1292881"}],"type":"Article","urls":["https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1292881"],"publicationDate":"2024-10-04","refereed":"peerReviewed"},{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.60692/x6082-gnh34"}],"type":"Other literature type","urls":["https://dx.doi.org/10.60692/x6082-gnh34"],"publicationDate":"2024-03-06","refereed":"nonPeerReviewed"},{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.60692/t0zh1-fy042"}],"type":"Other literature type","urls":["https://dx.doi.org/10.60692/t0zh1-fy042"],"publicationDate":"2024-03-06","refereed":"nonPeerReviewed"},{"alternateIdentifiers":[{"scheme":"doi","value":"10.61399/ikcusbfd.1292881"}],"type":"Article","urls":["https://dergipark.org.tr/tr/pub/ikcusbfd/issue/87569/1292881"],"publicationDate":"2023-05-05","refereed":"nonPeerReviewed"}],"isGreen":false,"isInDiamondJournal":false}
local.import.sourceOpenAire

Dosyalar

Koleksiyonlar

Publications