Facebook’ta Etnik Temelli Nefret Söylemi: BBC News’in Dağlık Karabağ Çatışması Haberlerindeki Kullanıcı Yorumları Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Toplumsal hayatın her alanında görülen ve temelde bir dışlama pratiğine işaret eden nefret söylemi hoşgörüsüzlüğe dayalı nefret biçimlerini yayan, teşvik eden, savunan ya da haklı gösteren her türlü ifade biçimini kapsamaktadır. Nefret söyleminin yaygınlık kazanması, yeni medyanın toplumsal iletişim biçimlerinde yarattığı köklü değişimlerle de yakından ilişkilidir. Geleneksel medyanın aksine yeni medya, etkileşimli kamusal alanlar oluşturarak her türlü nefret söyleminin hızla ve yoğun biçimde dolaşıma sokulabileceği en elverişli araç haline gelmiştir. Popüler sosyal medya platformlarından biri olan Facebook’ta da sıkça gözlemlenen nefret söyleminin dozu politik ve etnik husumetleri içeren konularda daha da yükselmektedir. Sosyal medyadaki kullanıcı yorumlarında etnik temelli nefret söyleminin nasıl inşa edildiğinin anlaşılmaya çalışıldığı çalışmada, BBC News’in Facebook sayfasındaki 27 Eylül 2020- 10 Kasım 2020 tarihleri arasında Dağlık Karabağ Çatışması’na ilişkin yayımlanan haberler tespit edilerek, 28 Kasım 2020 tarihinde yayımlanan ‘‘Ermenistan ve Azerbaycan Tartışmalı Dağlık Karabağ Bölgesi için Savaşıyor’’ başlıklı haber örneklem olarak alınmıştır. Azeri ve Ermeni kullanıcıların nefret söylemini inşa ederken birbirleriyle benzerlik gösterdikleri ve birbirlerinden ayrıldıkları hususların ortaya konduğu araştırmada kullanıcı yorumları içeriklerine göre kategorilendirilerek söylem analizine tabi tutulmuştur. Nefret söylemini önlemede yasal düzenlemelerin önemini vurgulayan çalışmanın sonunda bu konuda medya kurumlarına düşen görevlerle ilgili önerilerde bulunulmuştur.