Vefat Etmiş Kimsenin Yerine Oruç Tutma Rivâyetlerinin İncelenmesi “Merfû Hadisler Özelinde”

Abstract

Buhâri basta olmak uzere Kutub-i Sitte muellifleri eserlerinde “Olunun yerine oruc kazasi” ve “Uzerinde nezr oldugu halde olen kisi” meâlinde bâblar olusturmuslardir. Bu bâblarda, oruc borcu oldugu halde vefat etmis bir kisinin yerine velisinin oruc tutmasini ifade eden merfu hadisler nakledilmistir. Bu rivâyetlerin bazisi Ramazân’in kazasi ve keffâreti ile sinirlandirilmadan mutlak bir ifade ile soylenmistir. Bazisinda ise bu orucun nezr oldugu gecmektedir. Bu rivâyetlere Hanefi Mezhebi’nin hicri 2. asir Imâmlari, Imâm Mâlik ve Imâm Sâfii kitaplarinda yer vermemislerdir. Ahmed b. Hanbel ise bunlari hem nakletmis hem de hangi oruclarda vefat edenin yerine tutulabilecegini beyân etmistir. Bu calismamizda bu merfu hadislerin nasil ortaya ciktiklari ve sihhat dereceleri incelenerek neden mezhep imâmlarinin bu rivâyetleri delil olarak kullanmadiklari anlasilmaya calisilacaktir.