KÜRESELLEŞME SONRASI YENİ TİP KRİZLER: COVID-19 ÖZELİNDE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Küreselleşmeyle beraber dünyada yaşanan krizler dönüşüme uğramaya başlamıştır. Emek ve sermaye hareketliliğinin yaygınlaşması, ulaşım ve iletişim maliyetlerinin azalması gibi birçok açıdan sağladığı faydaların yanında küreselleşmenin yol açtığı yeni tip krizler de mevcuttur. Yeni tip krizlere en önemli örneklerden biri finans piyasalarında yaşanan krizlerdir. Özellikle küreselleşmenin hız kazandığı 1990’lardan itibaren sermaye hareketliliğinin artışıyla finans alanında yaşanan krizlerin yaygınlaşarak birçok ülkeyi etkisi altına alması küreselleşme sonrası yeni tip krizlerin boyutunu göstermektedir. Finans krizleri haricinde yeni tip krizlere verilebilecek en güzel örneklerden biri de salgın hastalıklar olarak görülmektedir. Ulaşım teknolojisindeki gelişmelerle beraber insanın ve emek faktörünün hareketliliği artmakta, salgın hastalıklar geçmişte olmadığı kadar hızlı bir biçimde yayılmakta ve neredeyse bütün dünyayı etkilemektedir. Bu hastalıkların en günceli ise Covid-19 salgınıdır. Bu salgın, ekonomik, siyasi ve sosyal yönden dünyadaki hemen hemen her ülkeyi olumsuz şekilde etkilemiştir. Bu salgınla beraber liberal ekonomi politikaları ve serbest piyasa rejimi sorgulanmaya başlanmış, devletçi politikalar önem kazanmıştır. Meşruluğu tartışılmaya başlanan ulus devletler bu krizden güçlü şekilde çıkmıştır. Ulus devletlerin uygulamış olduğu maliye politikaları krizden çıkış için önemli bir adım olmuştur. Ayrıca krizin etkilerini bertaraf edebilmek ve krizin etkisiyle bozulan gelir dağılımını düzeltebilmek için servet vergileri tekrar gündeme getirilmiştir.